Allkunne
Lars Vaular

Lars Vaular

Lars Nesheim Vaular, songskrivar og rappar. Med tekstar på dialekt og vilje til å eksperimentere med ulike musikalske sjangrar har Vaular opna nye vegar for norsk hiphop.

 
 
Grønland

Grønland

Grønland er ein sjølvstyrt del av Danmark. På grønlandsk heiter Grønland Kalaallit Nunaat. Eirik Raude grunnla i 986 ein norrøn koloni, som på det meste hadde om lag 3000 innbyggjarar.
 
 
Joachim Rønneberg

Joachim Rønneberg

Joachim Rønneberg var leiar for det som har vorte kalla den mest vellykka sabotasjeaksjonen under andre verdskrigen, sabotasjen mot tungtvassfabrikken på Rjukan, og det utan at sabotørane løyste eit einaste skot.

 
 
Konsentrasjonsleir

Konsentrasjonsleir

Konsentrasjonsleir er ei nemning på interneringsleirar, særleg brukt under Hitler-Tyskland. Nazistane drap om lag 8 millionar menneske i konsentrasjonsleirar under andre verdskrigen. Dei fleste var sigøynarar eller jødar.

 
 
Gunnhild Øyehaug

Gunnhild Øyehaug

Gunnhild Øyehaug, forfattar, litteraturkritikar, lærar ved Skrivekunstakademiet i Hordaland og aktør i det offentlege rom.

 
 
Voss kommune, Hordaland

Voss kommune, Hordaland

Voss vart i 1921 den første kommunen som kravde nynorsk mål i brevbyte med styresmaktene.

 
 
Arktis

Arktis

Arktis dekkjer 28 millionar km². Svalbard, Jan Mayen og Bjørnøya tilhøyrer Arktis.

 
 
Orkan

Orkan

Orkan, vind med fart på over 32,6 m/s, dvs. styrke 12 eller høgare på Beaufort-skalaen for vind. Nyttårsorkanen som råka Nordvestlandet nyttårsaftan 1991 og 1.nyttårsdag 1992, er til no den kraftigaste som har råka Noreg, sidan målingane starta i 1867.

 
 
Oddgeir Bruaset

Oddgeir Bruaset

Oddgeir Bruaset, journalist, programskapar og forfattar. Gjennom ei rekkje fjernsynsprogram og bøker har han formidla historiene til folk som bur og har budd på avsidesliggjande stader, mellom anna gjennom fjernsynsserien «Der ingen skulle tru at nokon kunne bu».

 
 
Tinn kommune, Telemark

Tinn kommune, Telemark

I Tinn ligg Vemork kraftstasjon, som norske motstandsfolk i 1943 sprengde for å stoppe den tyske produksjonen av tungtvatn, som vart brukt i utviklinga av atomvåpen.

 
 
Polarlys

Polarlys

Polarlys er eit fenomen på natthimmelen, og lyset er særleg sterkt i belte rundt jorda sine magnetiske polar.

 
 
Sigrid Terese Moldestad

Sigrid Terese Moldestad

Sigrid Terese Moldestad, folkemusikar og felespelar som har samarbeidd med ei rekkje andre musikarar. Ho har vunne Spellemannsprisen i kategorien folkemusikk fleire gonger, seinast i 2007 for albumet Taus basert på musikken til kvinnelege felespelarar frå Nordfjord og Sunnmøre.

 
 
Noreg

Noreg

Noreg er det landet på den skandinaviske halvøya som ligg lengst mot vest og nord og grensar mot Sverige, Finland og Russland. Geografiske særmerke er lange fjordar, mange øyar, store fjellmassiv med nokre høge toppar, og få flatbygder. Noreg er ein velferdsstat og ein rik stat, tynt folkesett med få større byar. Statsforfatninga byggjer på ei maktdeling mellom Stortinget, regjeringa og domstolane.

 

 
 
Ulvik herad, Hordaland

Ulvik herad, Hordaland

I fruktbygda Ulvik ligg Hjeltnes gartnarskule, på garden der Kristofer Hjeltnes tok til med potetdyrking alt i 1759. I september 2014 opna Olav H. Hauge-senteret.

 
 

Dagfinn Worren

Dagfinn Worren, språkforskar og ordbokredaktør, har i 40 år vore blant dei fremste i norsk leksikografi og ein vilkårslaus, stilsikker nynorskbrukar i all si gjerning.

 
 
Malala Yousafzai

Malala Yousafzai

Malala Yousafzai, pakistansk skuleelev, politisk aktivist, bloggar og vinnar av Nobels fredspris 2014.

 
 
Kjerringrokk

Kjerringrokk

Kjerringrokk, feministisk musikkgruppe som var aktiv midt i 1970-åra. Gruppa var den første i Noreg til å gi ut ei kvinnepolitisk LP-plate på eit kommersielt plateselskap.

 
 
Tone Damli Aaberge

Tone Damli Aaberge

Tone Damli Aaberge, artist som fekk ein kometkarriere etter at ho kom på andreplass i talentkonkurransen «Idol» på TV 2 i 2005. Ho har sidan spela ei rolle som rikskjendis, ungdomsideal og sexsymbol.

 
 
Odd Nordstoga

Odd Nordstoga

Odd Nordstoga, artist, komponist og tekstforfattar som syng på nynorsk og dialekt. Med Kveldssong (for deg og meg) vart han populær hos dei lyttande massane, og han har sidan vore ein folkekjær artist.

 
 
Ivar Aasen

Ivar Aasen

Ivar Andreas Aasen, språkforskar, språkgrunnleggjar og diktar. Han endra den språklege framtida i Noreg, forma skriftspråket nynorsk på grunnlag av talemål frå heile landet, og skreiv folkekjære songar som ”Nordmannen” (”Mellom bakkar og berg”).

 
 
Vladimir Putin

Vladimir Putin

Vladimir Putin er KGB-offiseren som blei Russlands populære og kontroversielle president, med eit djupt ønske om å gjere landet sitt til ei internasjonal stormakt på ny.

 
 
Trine Skei Grande

Trine Skei Grande

Trine Skei Grande, adjunkt, stortingsrepresentant for Venstre frå Oslo sidan 2001 og partileiar i Venstre sidan 2010.

 
 
Russland

Russland

Russland er det langstrekte nabolandet vårt med den store litteraturen, med ei fortid som imperium og totalitær supermakt, og med ei uviss framtid.

 
 
D.D.E.

D.D.E.

D.D.E. er ei prisløna trønderrockgruppe frå Namsos som har vorte svært populære med den folkelege og energiske festmusikken sin. Dei syng på trønderdialekt. Gruppa har selt om lag ein million album.

 
 
Det republikanske partiet i USA

Det republikanske partiet i USA

Det republikanske partiet er eit av dei to store politiske partia i USA. Partiet blir rekna for å vere konservativt og hentar i dag fleirtalet av røystene sine i Midtvesten, dei vestlege fjellstatane og sørstatane. Republikanarane ønskjer å avgrense det offentlege sin påverknad på samfunnet og vil gi meir ansvar til den einskilde borgaren.

 
 
Karlheinz Stockhausen

Karlheinz Stockhausen

Karlheinz Stockhausen, tysk komponist, ein av dei viktigaste komponistane i etterkrigstida og leiande innanfor seriell og elektronisk musikk.

 
 
Dante Alighieri

Dante Alighieri

Dante Alighieri, italiensk diktar. Han skreiv Den guddommelege komedien, eit av dei viktigaste einskildverka i verdslitteraturen, og la grunnlaget for eit standardisert italiensk skriftspråk.

 
 
Kvelertak

Kvelertak

Kvelertak, prisløna rockegruppe som syng på stavangerdialekt. Gruppa leikar med musikalske sjangrar og referansar til norrøn mytologi. Dei har vunne Spelemannsprisen i kategoriane Rock og Metal.

 
 
Rasmus Hansson

Rasmus Hansson

Rasmus Johan Michael Hansson, biolog, forskar, miljøaktivist, talsperson for og den første stortingsrepresentanten for Miljøpartiet Dei Grøne (MDG), for perioden 2013–17.

 
 
Ingeborg Mjør

Ingeborg Mjør

Ingeborg Mjør var førsteamanuensis i litteraturvitskap og barnebokkritikar som forska på barnelitteratur, lesing og mediebruk.

 
 
På Norsk L/L

På Norsk L/L

På Norsk L/L, norsk plateselskap som gav ut innspelingar med tekstar på nynorsk og dialekt. Selskapet hadde utgivingar innanfor mange ulike sjangrar, frå rock til diktopplesingar.

 
 
Erlend Nødtvedt

Erlend Nødtvedt

Erlend Nødtvedt, poet som kombinerer nye og gamle språkformer. Særleg dei lydlege og rytmiske kvalitetane gir eigenart til Nødtvedts poesi.

 
 
Meteorologi

Meteorologi

Meteorologi, namn på vitskapen om tilstanden og rørslene i atmosfæren. Avgjerande for meteorologien er observasjonar av dei meteorologiske elementa.

 
 
Ludwig van Beethoven

Ludwig van Beethoven

Ludwig van Beethoven, tysk komponist, truleg det mest dominerande einskildmennesket i musikkhistoria, og han markerer overgangen til den romantiske musikkepoken.

 
 
Den arabiske våren

Den arabiske våren

Den arabiske våren er eit samleomgrep for ei bølgje av protestar som gjekk gjennom den arabiske verda i 2011–12. I nokre land førte oppreistane til regimeskifte eller borgarkrig, i andre til meir fredelege reformer.

 
 

SPRÅK I DAG


Skotsk

Eit av dei best kjende lånorda våre frå skotsk er glamour!

LES MEIR

Sjå alle språka

DAGEN I DAG


28. januar

28.1.1884 vert partiet Venstre stifta.

LES MEIR

Sjå heile lista

ALLKUNNE PÅ TWITTER

twitter
FØLG ALLKUNNE PÅ TWITTER

EIT SPRÅK
BLIR TIL


Frå annalane
til den nynorske skriftkulturen
1646-2013.


LES MEIR