Allkunne
Vladimir Putin

Vladimir Putin

Vladimir Putin er KGB-offiseren som blei Russlands populære og kontroversielle president, med eit djupt ønske om å gjere landet sitt til ei internasjonal stormakt på ny.

 
 
Polarlys

Polarlys

Polarlys er eit fenomen på natthimmelen, og lyset er særleg sterkt i belte rundt jorda sine magnetiske polar.

 
 

Arabisk

Europeiske språk lånte fleire hundre ord frå arabisk i mellomalderen. Koranen blei nedskriven på klassisk arabisk, som ligg til grunn for (moderne) skriftarabisk.

 

 
 
Trine Skei Grande

Trine Skei Grande

Trine Skei Grande, adjunkt, stortingsrepresentant for Venstre frå Oslo sidan 2001 og partileiar i Venstre sidan 2010.

 
 
Karlsvogna

Karlsvogna

Karlsvogna, stjernemønster.

 
 
Arktis

Arktis

Arktis dekkjer 28 millionar km². Svalbard, Jan Mayen og Bjørnøya tilhøyrer Arktis.

 
 
Russland

Russland

Russland er det langstrekte nabolandet vårt med den store litteraturen, med ei fortid som imperium og totalitær supermakt, og med ei uviss framtid.

 
 
Siv Jensen

Siv Jensen

Siv Jensen, diplomøkonom, finansminister frå 2013 og leiar av Framstegspartiet.

 
 
Snorre Sturlason

Snorre Sturlason

Snorre Sturlason var islandsk hovding, historikar og skald og høyrde til ei av dei mektigaste ættene på Island. Han er truleg fødd i 1179 og døydde i 1241. Det mest kjende verket hans er Heimskringla.

 
 
Orkan

Orkan

Orkan, vind med fart på over 32,6 m/s, dvs. styrke 12 eller høgare på Beaufort-skalaen for vind. Nyttårsorkanen som råka Nordvestlandet nyttårsaftan 1991 og 1.nyttårsdag 1992, er til no den kraftigaste som har råka Noreg, sidan målingane starta i 1867.

 
 
D.D.E.

D.D.E.

D.D.E. er ei prisløna trønderrockgruppe frå Namsos som har vorte svært populære med den folkelege og energiske festmusikken sin. Dei syng på trønderdialekt. Gruppa har selt om lag ein million album.

 
 
HandlingsregelenFoto: OLF/TOm Haga CC BY 2 0

Handlingsregelen

Handlingsregelen er ein regel som fastslår kor mykje av olje- og gassinntektene styresmaktene kan bruke kvart år. Inntektene som den norske staten har frå olje- og gassverksemda på norsk sokkel gjennom skattar, avgifter, eigarskap og utbytte, blir sett inn i eit fond som heiter Statens pensjonsfond utland (vanlegvis kalla oljefondet).

 
 
Helgemesse

Helgemesse

Helgemesse eller allehelgensdag er ein festdag til minne om helgenar og martyrar. Halloween har utvikla seg frå helgemesse.

 
 
Det republikanske partiet i USA

Det republikanske partiet i USA

Det republikanske partiet er eit av dei to store politiske partia i USA. Partiet blir rekna for å vere konservativt og hentar i dag fleirtalet av røystene sine i Midtvesten, dei vestlege fjellstatane og sørstatane. Republikanarane ønskjer å avgrense det offentlege sin påverknad på samfunnet og vil gi meir ansvar til den einskilde borgaren.

 
 
Karlheinz Stockhausen

Karlheinz Stockhausen

Karlheinz Stockhausen, tysk komponist, ein av dei viktigaste komponistane i etterkrigstida og leiande innanfor seriell og elektronisk musikk.

 
 
Dante Alighieri

Dante Alighieri

Dante Alighieri, italiensk diktar. Han skreiv Den guddommelege komedien, eit av dei viktigaste einskildverka i verdslitteraturen, og la grunnlaget for eit standardisert italiensk skriftspråk.

 
 
Vêrvarsling

Vêrvarsling

Vêrvarsling, varsling av vêr for ei viss tid framover.

 
 
Ubåt

Ubåt

Ubåt, undervassbåt, eit fartøy til bruk under vassoverflata.

 
 
Vamp

Vamp

Vamp, prisløna og anerkjend viserock-gruppe som syng på haugesundsdialekt og står bak songane «Tir n'a Noir» og «Månemannen». Gruppa framfører songar skrivne av Kolbein Falkeid og mange andre framståande poetar og tekstforfattarar.

 
 
Kvelertak

Kvelertak

Kvelertak, prisløna rockegruppe som syng på stavangerdialekt. Gruppa leikar med musikalske sjangrar og referansar til norrøn mytologi. Dei har vunne Spelemannsprisen i kategoriane Rock og Metal.

 
 
Eva Kolstad

Eva Kolstad

Eva Lundegaard Kolstad, revisor og politikar, det første likestillingsombodet i Noreg og ei drivkraft i likestillingspolitikken i store delar av det 20. hundreåret.

 
 
Rasmus Hansson

Rasmus Hansson

Rasmus Johan Michael Hansson, biolog, forskar, miljøaktivist, talsperson for og den første stortingsrepresentanten for Miljøpartiet Dei Grøne (MDG), for perioden 2013–17.

 
 
Alf Prøysen

Alf Prøysen

Alf Olafsen Prøysen skreiv barne- og vaksenlitteratur på ringsakerdialekt. Visene hans vart folkeeige, og barnebøkene om Teskjekjerringa gjorde han verdskjend.

 
 
Ingeborg Mjør

Ingeborg Mjør

Ingeborg Mjør var førsteamanuensis i litteraturvitskap og barnebokkritikar som forska på barnelitteratur, lesing og mediebruk.

 
 
På Norsk L/L

På Norsk L/L

På Norsk L/L, norsk plateselskap som gav ut innspelingar med tekstar på nynorsk og dialekt. Selskapet hadde utgivingar innanfor mange ulike sjangrar, frå rock til diktopplesingar.

 
 
Noreg

Noreg

Noreg er det landet på den skandinaviske halvøya som ligg lengst mot vest og nord og grensar mot Sverige, Finland og Russland. Geografiske særmerke er lange fjordar, mange øyar, store fjellmassiv med nokre høge toppar, og få flatbygder. Noreg er ein velferdsstat og ein rik stat, tynt folkesett med få større byar. Statsforfatninga byggjer på ei maktdeling mellom Stortinget, regjeringa og domstolane.

 

 
 
Sauherad kommune, Telemark

Sauherad kommune, Telemark

Sauherad kommune er den største fruktkommunen i Telemark, med 80 prosent av fruktarealet i fylket.

 
 
Gunnhild Øyehaug

Gunnhild Øyehaug

Gunnhild Øyehaug, forfattar, litteraturkritikar, lærar ved Skrivekunstakademiet i Hordaland og aktør i det offentlege rom.

 
 
Erlend Nødtvedt

Erlend Nødtvedt

Erlend Nødtvedt, poet som kombinerer nye og gamle språkformer. Særleg dei lydlege og rytmiske kvalitetane gir eigenart til Nødtvedts poesi.

 
 
Katt

Katt

Katt eller tamkatt, Felis silvestris catus, er ein underart av villkatt. Han vert ofte rekna som eigen art under nemninga Felis catus.
 
 
Meteorologi

Meteorologi

Meteorologi, namn på vitskapen om tilstanden og rørslene i atmosfæren. Avgjerande for meteorologien er observasjonar av dei meteorologiske elementa.

 
 
Det Norske Teatret

Det Norske Teatret

Det Norske Teatret starta som eit lite, men ambisiøst nynorskteater i 1913 og utvikla seg i løpet av få tiår til å verte eit nynorsk nasjonalteater, kunstnarleg og kommersielt likestilt med Nationaltheatret.

 
 
Ulvik herad, Hordaland

Ulvik herad, Hordaland

I fruktbygda Ulvik ligg Hjeltnes gartnarskule, på garden der Kristofer Hjeltnes tok til med potetdyrking alt i 1759. I september 2014 opna Olav H. Hauge-senteret.

 
 
Ludwig van Beethoven

Ludwig van Beethoven

Ludwig van Beethoven, tysk komponist, truleg det mest dominerande einskildmennesket i musikkhistoria, og han markerer overgangen til den romantiske musikkepoken.

 
 
Ivar Aasen

Ivar Aasen

Ivar Andreas Aasen, språkforskar, språkgrunnleggjar og diktar. Han endra den språklege framtida i Noreg, forma skriftspråket nynorsk på grunnlag av talemål frå heile landet, og skreiv folkekjære songar som ”Nordmannen” (”Mellom bakkar og berg”).

 
 
Den arabiske våren

Den arabiske våren

Den arabiske våren er eit samleomgrep for ei bølgje av protestar som gjekk gjennom den arabiske verda i 2011–12. I nokre land førte oppreistane til regimeskifte eller borgarkrig, i andre til meir fredelege reformer.

 
 
Monarki

Monarki

 
I Noreg er regjeringsforma etter Grunnlova paragraf 1 "indskrænket og arvelig monarkisk".
 
 
Ålesundsbrannen

Ålesundsbrannen

Natta mellom 22. og 23. januar 1904 tok det til å brenne i lokala til Aalesund Preserving Co. i Nedre Strandgate. Det var full sørvest storm med orkan i kasta. I 15 timar rasa elden over byen. 850 hus brann ned. Over 10 000 menneske vart heimlause i denne største brannen som nokon gong har vore her i landet.

 
 

SPRÅK I DAG


Afrikaans

Ordet kraal har vi lånt frå afrikaans.

LES MEIR

Sjå alle språka

DAGEN I DAG


22. november

22.11.1912 blir L/L Det Norske Teatret skipa med Hulda Garborg som første formann og Rasmus Rasmussen som første teatersjef.

LES MEIR

Sjå heile lista

ALLKUNNE PÅ TWITTER

twitter
FØLG ALLKUNNE PÅ TWITTER

EIT SPRÅK
BLIR TIL


Frå annalane
til den nynorske skriftkulturen
1646-2013.


LES MEIR