Allkunne
Alf Prøysen

Alf Prøysen

Alf Olafsen Prøysen skreiv barne- og vaksenlitteratur på ringsakerdialekt. Visene hans vart folkeeige, og barnebøkene om Teskjekjerringa gjorde han verdskjend.

 
 
Vigdis Hjorth

Vigdis Hjorth

Vigdis Hjorth, forfattar. Hjorth sine romanar er humoristiske, men også eksistensielle og politiske. Romanpersonane er ofte sterke og sårbare på same tid, og gjennom auga til desse personane skildrar Hjorth kjønnsroller og kvinner sine vilkår og det moderne mennesket sine evige utfordringar.

 
 
Wolfgang Amadeus Mozart

Wolfgang Amadeus Mozart

Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilius Mozart, austerrisk komponist som var ein av dei fremste og mest produktive komponistane i historia.

 
 
Hundedagane

Hundedagane

Hundedagane varer frå 23. juli til 23. august. Etter folketrua kunne ein spå om vêret, når hundedagane tok til.

 

 
 
Harald Tom Nesvik

Harald Tom Nesvik

Harald Tom Nesvik frå Ålesund starta som lokalpolitikar for Framstegspartiet i heimbyen, der han sat i bystyret i over 20 år. Han har vore stortingsrepresentant sidan 1997, og som ein av dei mest erfarne FrP-politikarane vart han etter valet i 2013 vald til parlamentarisk leiar.

 
 
Atlanterhavet

Atlanterhavet

Atlanterhavet, det nest største av verdshava, er om lag 106 millionar km² stort. Ved ekvator er vatnet i overflata 28 °C, ved polarområda kan temperaturen vere under 0 °C.
 
 
 
 
Molte

Molte

Molte, 15 cm høg myrplante i rosefamilien. Frukta, som er sett saman av mange små steinfrukter, er først raud og fast, seinare gul og saftig. Det er forbode å plukke moltekart.

 
 
Meteorologi

Meteorologi

Meteorologi, namn på vitskapen om tilstanden og rørslene i atmosfæren. Avgjerande for meteorologien er observasjonar av dei meteorologiske elementa.

 
 
Lemen

Lemen

Lemen høyrer til familien hamsterliknande gnagarar, av ordenen til gnagarane. Lemenet er utbreidd i fjellstrøk i Skandinavia, Finland og på Kolahalvøya. Bestanden varierer sterkt, med toppår kvart tredje eller fjerde år.

 
 
Jan-Magnus Bruheim

Jan-Magnus Bruheim

Jan-Magnus Bruheim, diktar og forfattar. Han var først og fremst lyrikar, men skreiv også ein del prosa, deriblant ei rekkje barnebøker.

 
 
Eid kommune, Sogn og Fjordane

Eid kommune, Sogn og Fjordane

I april 2009 opna Operahuset Nordfjord, eit kulturhus for Eid kommune, der mellom anna Opera Nordfjord held til.

 
 
Reinrose

Reinrose

Reinrose (latin Dryas octopetala), teppedannande, liten busk med 1 cm tjukke stammar i rosefamilien. Reinrose er ei fjellplante.
 

 
 

Arabisk

Europeiske språk lånte fleire hundre ord frå arabisk i mellomalderen. Koranen blei nedskriven på klassisk arabisk, som ligg til grunn for (moderne) skriftarabisk.

 

 
 
Aksel Sandemose

Aksel Sandemose

Aksel Sandemose, 1899–1965, var forfattar. Gjennombrotet kom i 1933 med romanen En flyktning krysser sitt spor, der den vidgjetne Jantelova kjem frå.

 
 
Humler

Humler

Humler høyrer til slektene Bombus og Psithyrus av biefamilien. Det finst om lag 33 sortar humler i Noreg.
 
 
 
 
Kantarell

Kantarell

Kantarellar, hattsoppar med stråleforma og forgreina butte faldar på undersida. Kantarell er ein av våre viktigaste matsoppar.

 
 
Ingebrigt Davik

Ingebrigt Davik

Ingebrigt Davik var lærar, forfattar og kulturarbeidar. Særleg omtykt blei han for ei rekkje radio- og fjernsynsprogram for barn med eigenkomponert musikk.

 
 
Argentina

Argentina

Argentina, forbundsrepublikk i Sør-Amerika. Landet er det nest største i areal i Sør-Amerika, etter Brasil. Hovudstaden er Buenos Aires.

 
 
Oter

Oter

Oter er eit rovdyr som høyrer til mårfamilien. Dei lever delvis i vatn. Oteren i Noreg er totalfreda og på raudlista.

 
 
Manet

Manet

Maneter er to klasser av nesledyr; småmaneter og stormaneter. Manetene lever i vatn og har nesleceller med gift som dei bruker ved fangst og forsvar.

 
 
Sigrid Terese Moldestad

Sigrid Terese Moldestad

Sigrid Terese Moldestad, folkemusikar og felespelar som har samarbeidd med ei rekkje andre musikarar. Ho har vunne Spellemannsprisen i kategorien folkemusikk fleire gonger, seinast i 2007 for albumet Taus basert på musikken til kvinnelege felespelarar frå Nordfjord og Sunnmøre.

 
 
Ivar Aasen

Ivar Aasen

Ivar Andreas Aasen, språkforskar, språkgrunnleggjar og diktar. Han endra den språklege framtida i Noreg, forma skriftspråket nynorsk på grunnlag av talemål frå heile landet, og skreiv folkekjære songar som ”Nordmannen” (”Mellom bakkar og berg”).

 
 
Agnes Ravatn

Agnes Ravatn

Agnes Ravatn, forfattar, bloggar og journalistisk essayist med ei observant, frekk og morosam form og med ei tydeleg litterær røyst.

 
 
Jon Hustad

Jon Hustad

Jon Ottar Hustad, forfattar, journalist og debattant som særleg har markert seg i norsk samfunnsdebatt med synspunkt på den norske skulen , norsk kultur og den norske velferdsstaten.

 
 
Brasil

Brasil

Brasil, republikk som dekkjer halve kontinentet til Sør-Amerika. Brasil har enorme naturressursar: Landet står for ein åttandedel av skogproduksjonen  i verda, det har ein av dei rikaste jernmalmreservane på jorda. Brasil har vore verdsmeister i fotball fem gongar.
 
 
Rabarbra

Rabarbra

Rabarbra, planteslekt med om lag 50 artar i syrefamilien. I Kina har ein dyrka rabarbra i meir enn 5000 år.

 
 
Egil Olsen

Egil Olsen

Egil Olsen, musikar, songskrivar og songar som nyttar det engelske språket med naivistisk kløkt. Musikken hans er ofte melankolsk, men formidla med humor.

 
 
Fidel Castro

Fidel Castro

Tidlegare president Fidel Castro starta som cubansk geriljakrigar og leidde opprøret mot diktatoren Batista, som førte til at Batista flykta frå Cuba i 1959. Fidel Castro vart ny statsleiar, og han innførte eit kommunistisk styresett som har vart fram til vår tid.

 
 
Orkan

Orkan

Orkan, vind med fart på over 32,6 m/s, dvs. styrke 12 eller høgare på Beaufort-skalaen for vind. Nyttårsorkanen som råka Nordvestlandet nyttårsaftan 1991 og 1.nyttårsdag 1992, er til no den kraftigaste som har råka Noreg, sidan målingane starta i 1867.

 
 
Bergensbrannen 1916

Bergensbrannen 1916

Brannen som braut ut 15. januar 1916, er den største bybrannen i Bergen i moderne tid. 380 bygningar gjekk tapt, og gjenreisinga resulterte i eit sterkt endra bybilete, som pregar Bergen også i dag.

 
 
Monarki

Monarki

 
I Noreg er regjeringsforma etter Grunnlova paragraf 1 "indskrænket og arvelig monarkisk".
 
 
Ålesundsbrannen

Ålesundsbrannen

Natta mellom 22. og 23. januar 1904 tok det til å brenne i lokala til Aalesund Preserving Co. i Nedre Strandgate. Det var full sørvest storm med orkan i kasta. I 15 timar rasa elden over byen. 850 hus brann ned. Over 10 000 menneske vart heimlause i denne største brannen som nokon gong har vore her i landet.

 
 
Buddhismen

Buddhismen

Buddhismen er ein verdsreligion grunnlagd av den indiske prinsen Siddhartha Gotama med ærestittelen Buddha, etter tradisjonen i åra 565–485. Buddhismen har mellom 600 og 700 millionar tilhengjarar totalt.
 

 
 
Grunnlova

Grunnlova

Som ei av dei eldste grunnlovene i verda set den norske grunnlova opp reglar for korleis staten skal fungere. Grunnlova vart skriven i 1814, som eit resultat av det internasjonale stormaktspelet på 1700- og 1800-talet, og innhaldet er sterkt prega av denne særs hendingsrike og politisk viktige tidsperioden.

 
 
Den arabiske våren

Den arabiske våren

Den arabiske våren er eit samleomgrep for ei bølgje av protestar som gjekk gjennom den arabiske verda i 2011–12. I nokre land førte oppreistane til regimeskifte eller borgarkrig, i andre til meir fredelege reformer.

 
 

SPRÅK I DAG


Wolof

På wolof heiter 'kultur' kiltiir.

LES MEIR

Sjå alle språka

DAGEN I DAG


31. juli

31.7.1982 blir Maria Høgetveit Berg vald til første kvinnelege leiaren i Noregs Mållag under landsmøtet i Mandal.

LES MEIR

Sjå heile lista

ALLKUNNE PÅ TWITTER

twitter
FØLG ALLKUNNE PÅ TWITTER

EIT SPRÅK
BLIR TIL


Frå annalane
til den nynorske skriftkulturen
1646-2013.


LES MEIR