Hopp til innhold

Temaside: Vinje-jubileet 2018

Temaside: Vinje-jubileet 2018

Temaside om Vinje-jubileet 2018, med alle relevante artiklar samla på ein stad. I 2018 er det 200 år sidan Aasmund Olavsson Vinje vart fødd. Han var ein av dei første som tok nynorsk i bruk, den første moderne journalisten, skipa den første nynorske avisa og skreiv mange dikt og reiseskildringar som framleis er lesne.

Les meir om Temaside: Vinje-jubileet 2018

Asylsøkjar

Asylsøkjar

Ein asylsøkjar er ein person som har søkt om vern (asyl) i eit land, og som ventar på å få søknaden behandla. Det er Utlendingsdirektoratet som har til oppgåve å behandle asylsøknader.

Les meir om Asylsøkjar

Minnesota

Minnesota

Minnesota (indiansk ’himmelblått hav’; forkorta Minn. eller MN), delstat i USA med grense til Canada. Mange norske emigrantar slo deg ned i denne delstaten.

Les meir om Minnesota

Flyktning

Flyktning

Ein flyktning er ein person som held til utanfor heimlandet sitt på grunn av frykt for forfølging av sosiale, etniske, politiske eller religiøse årsaker. Etter norsk rett har alle som oppfyller flyktningdefinisjonen, rett til opphald her i landet.

Les meir om Flyktning

Høgrepopulisme

Høgrepopulisme er det politiske tankesettet til grupper og parti som står for skarp innvandringsmotstand, elitekritikk og lite rom for mangfald. Høgrepopulistar hevdar at berre dei representerer det sanne folket. Høgrepopulismen fekk eit oppsving i fleire vestlege land i det andre tiåret på 2000-talet. Valsigeren til populisten Donald J. Trump i USA i 2016 skapte uro i heile verda.

Les meir om Høgrepopulisme

Olav Bø

Olav Bø

Olav Bø, professor i folkeminnevitskap, var ein mykje brukt popularisator av faget sitt. Folkekjær som han var, formidla han kunnskapen sin gjennom ulike medium også langt utanfor akademiske sirklar.

Les meir om Olav Bø

Aasmund Olavsson Vinje

Aasmund Olavsson Vinje

Aasmund Olavsson Vinje, journalist og diktar, var banebrytande ved å gjere landsmålet til eit levande bruksspråk, med avisa Dølen, og han la grunnlaget for ein nynorsk essaytradisjon. Mange av Vinje sine dikt er tonesette, og fleire av dei er blitt folkekjære songar.

Les meir om Aasmund Olavsson Vinje

Bob Dylan

Bob Dylan

Bob Dylan, amerikansk tekstforfattar, songar og komponist. I 2016 fekk han nobelprisen i litteratur for å ha skapt nye poetiske uttrykk i den store amerikanske songtradisjonen.

Les meir om Bob Dylan

Dialekt

Dialekt

Dialekt er ein geografisk avgrensa variant av eit språk. Det er gjerne historiske og politiske grunnar til at eitt språksystem blir rekna som språk, medan eit anna blir rekna som dialekt. Det er ein sterk samanheng mellom dialekt og identitet.

Les meir om Dialekt

Ragnhild Foss

Ragnhild Antonia Maria Foss, omsetjar og trygdefullmektig. Foss gjorde eit pionerarbeid med å setje om kyrkjeleg norsk mellomalderdikting frå latin til nynorsk.

Les meir om Ragnhild Foss

Marit Eikemo

Marit Eikemo

Marit Eikemo, forfattar og kulturarbeidar som i bøkene sine har utforska samtida og den nære fortida både på eit individuelt og eit sosialt plan. Eikemo er festspeldiktar under Dei nynorske festspela i 2018.

Les meir om Marit Eikemo

Nynorsk salmebok

Nynorsk salmebok

Nynorsk salmebok. For kyrkja og heim og møte kom ut i 1925 på forlaget Lunde & Co i Bergen (på tittelbladet står det Bjørgvin). Redaktørar var biskop Peter Hognestad (1866–1931), sokneprest Anders Hovden (1860–1943) og biskop Bernt Støylen (1858–1937).

Les meir om Nynorsk salmebok

Ytringsfridom

Ytringsfridom

Ytringsfridom er fridomen for alle til å uttrykkje seg fritt og uhindra. Utan ytringsfridom er ikkje demokrati mogleg. Dei siste åra har det for somme vorte farlegare å ytre seg i mange europeiske land. Satiriske ytringar om islam har ført til fleire terroråtak. Samstundes har ytringsfridomen vorte viktigare som symbol på det frie samfunnet.

Les meir om Ytringsfridom

Hallvard Heggtveit

Hallvard Gunleikson Heggtveit, lærar, klokkar og kyrkjehistorisk forfattar, var særleg oppteken av haugianismen si rolle i norsk kyrkjehistorie. Han var òg folkeminnesamlar.

Les meir om Hallvard Heggtveit

Nynorsk

Nynorsk

Det nynorske skriftspråket byggjer på norsk folkemål, det vil seie dei tradisjonelle norske dialektane, i motsetnad til bokmål, som har røter i den dansk-norske språktradisjonen. Dei fleste norsktalande nyttar eit språksystem og eit ordtilfang som ligg nærmare nynorsk enn bokmål.

Les meir om Nynorsk