Hopp til innhold

Protestantisme

Protestantisme

Protestantismen omfattar dei kyrkjene som blei resultatet av reformasjonen på 1500-talet: den lutherske, den kalvinske (reformerte) og den anglikanske kyrkja. I tillegg til desse kyrkjene finst ei rekkje protestantiske kyrkjesamfunn som har vakse fram seinare, til dømes baptismen, metodismen og pinserørsla.

Les meir om Protestantisme

Cherokesisk

Cherokesisk

Cherokesisk blir snakka av det amerikanske urfolket cherokesarane. Cherokesarane har si eiga stavingsskrift, som blei laga av den cherokesiske sølvsmeden Sequoyah (ᏍᏏᏉᏯ) (ca. 1770–1843) for snart 200 år sidan.

Les meir om Cherokesisk

Jean Calvin

Jean Calvin

Jean Calvin, fransk teolog og reformator. Han var saman med den sveitsiske teologen Ulrich Zwingli grunnleggjaren av den reformerte kyrkja, ei av dei tre store kyrkjene som voks fram som eit resultat av reformasjonen på 1500-talet. Calvin blir rekna som ein av dei tre store reformatorane, ved sida av Martin Luther og Zwingli. Calvin levde og verka mange år i Genève i Sveits og var påverka av Luther og den tyske reformasjonen.

Les meir om Jean Calvin

Nynorsk

Nynorsk

Det nynorske skriftspråket byggjer på norsk folkemål, det vil seie dei tradisjonelle norske dialektane, i motsetnad til bokmål, som har røter i den dansk-norske språktradisjonen. Dei fleste norsktalande nyttar eit språksystem og eit ordtilfang som ligg nærmare nynorsk enn bokmål.

Les meir om Nynorsk

Norsk

Norsk

Er nynorsk og bokmål to språk eller to former av det same språket? Både språkvitskapleg og språkpolitisk er både «to språk» og «to målformer» moglege svar – men «to målformer» er det offisielle svaret.

Les meir om Norsk

Verneplikt

Verneplikt

Verneplikt, den plikta statsborgarane i eit land har til å delta i forsvaret av landet sitt. Noreg innførte allmenn verneplikt frå 1.1.2015 og vart det første NATO-landet med kjønnsnøytral verneplikt.

Les meir om Verneplikt

Frank Kjosås

Frank Kjosås

Frank Kjosås, norsk skodespelar. Han har nådd breitt ut til publikum gjennom allsidige roller på teater, film, i fjernsynsseriar og musikalar. Sidan 2006 har han vore tilsett ved Det Norske Teatret.

Les meir om Frank Kjosås

Etternamn

I kategorien personnamn er etternamn og fornamn dei to viktigaste undergruppene. Bruken av faste etternamn er ein relativt ny skikk i norsk namnekultur. 

Les meir om Etternamn

Hulda Garborg

Hulda Garborg

Hulda Garborg, forfattar og kulturentrepenør og folkeopplysar. Hulda Garborg var med på å grunnleggja Det Norske Teatret i 1912 og var den første styreleiaren der. Ho skreiv vel 40 større og mindre bøker, var dramatikar og sceneinstruktør og gjorde stor kulturhistorisk innsats for å gjenopplive folkevisedansen og bunadtradisjonen i Noreg.

Les meir om Hulda Garborg

Colombia

Colombia

Colombia (República de Colombia), republikk nordvest i Sør-Amerika. Colombia er den nest største kaffiprodusenten i verda, og kaffien står for om lag 2/3 av eksportinntektene

Les meir om Colombia

Jakob Aano

Jakob Aano

Jacob Aano var utdanna lektor og stortingspolitikar for Kristeleg Folkeparti (KrF) i tjue år. Særleg markerte han seg i internasjonale saker og fattigdomsspørsmål.

Les meir om Jakob Aano

Olav den heilage

Olav den heilage

Olav Haraldsson var norsk konge frå 1015 til 1028 og spela ei avgjerande rolle i rikssamlinga og grunnlegginga av kyrkja i Noreg. Han fall i slaget ved Stiklestad i 1030, etter å ha prøvd å vinna att riket. Seinare vart han ein viktig nordisk helgen.

Les meir om Olav den heilage

Marit Eikemo

Marit Eikemo

Marit Eikemo, forfattar og kulturarbeidar som i bøkene sine har utforska samtida og den nære fortida både på eit individuelt og eit sosialt plan. Eikemo er festspeldiktar under Dei nynorske festspela i 2018.

Les meir om Marit Eikemo

Høgrepopulisme

Høgrepopulisme er det politiske tankesettet til grupper og parti som står for skarp innvandringsmotstand, elitekritikk og lite rom for mangfald. Høgrepopulistar hevdar at berre dei representerer det sanne folket. Høgrepopulismen fekk eit oppsving i fleire vestlege land i det andre tiåret på 2000-talet. Valsigeren til populisten Donald J. Trump i USA i 2016 skapte uro i heile verda.

Les meir om Høgrepopulisme

Edderkopp

Edderkopp

Det finst  om lag 30 000 artar av edderkoppar, av desse finst 560 i Noreg. Dyra har fire beinpar på framkroppen. Bakkropp og framkropp er bundne saman med ein smal midje.

Les meir om Edderkopp

Islam

Islam

Islam er den yngste av dei tre store monoteistiske religionane. Den sentrale kjelda til islam er Koranen. Kjernen i islamsk praksis er bøn.

Les meir om Islam

Dialekt

Dialekt

Dialekt er ein geografisk avgrensa variant av eit språk. Det er gjerne historiske og politiske grunnar til at eitt språksystem blir rekna som språk, medan eit anna blir rekna som dialekt. Det er ein sterk samanheng mellom dialekt og identitet.

Les meir om Dialekt

Ytringsfridom

Ytringsfridom

Ytringsfridom er fridomen for alle til å uttrykkje seg fritt og uhindra. Utan ytringsfridom er ikkje demokrati mogleg. Dei siste åra har det for somme vorte farlegare å ytre seg i mange europeiske land. Satiriske ytringar om islam har ført til fleire terroråtak. Samstundes har ytringsfridomen vorte viktigare som symbol på det frie samfunnet.

Les meir om Ytringsfridom