Hopp til innhold

Temaside: Vinje-jubileet 2018

Temaside: Vinje-jubileet 2018

Temaside om Vinje-jubileet 2018, med alle relevante artiklar samla på ein stad. I 2018 er det 200 år sidan Aasmund Olavsson Vinje vart fødd. Han var ein av dei første som tok nynorsk i bruk, den første moderne journalisten, skipa den første nynorske avisa og skreiv mange dikt og reiseskildringar som framleis er lesne.

Les meir om Temaside: Vinje-jubileet 2018

Mary Hegge

Mary Braa Hegge var lærar og forfattar, busett på Inderøy. Ho skreiv barnebøker, noveller og andre forteljingar og var ein mykje brukt kåsør og prologskrivar i bygda.

Les meir om Mary Hegge

Ottar Grepstad

Ottar Grepstad

Gjennom tjue år som leiar for Nynorsk kultursentrum har Ottar Grepstad vore den fremste talsmannen for nynorsk i det offentlege Noreg. Han har vore ein institusjonsbyggjar og ein nasjonal strateg for nynorsk skriftkultur.

Les meir om Ottar Grepstad

Marit Kaldhol

Marit Kaldhol

Marit Kaldhol, lyrikar og barnebokforfattar med internasjonalt gjennomslag. Kaldhols særmerke er biletbøker for barn og poetiske forteljingar for unge. Ho har i tillegg gitt ut lyrikk, noveller og romanar for vaksne.

Les meir om Marit Kaldhol

Danmark

Danmark

Danmark er det sørlegaste og minste landet i Skandinavia. Landet har ei fortid som stormakt i Norden, med tette historiske og kulturelle band til Noreg – i over 400 år utgjorde Danmark-Noreg eit felles kongerike.

Les meir om Danmark

Marit Eikemo

Marit Eikemo

Marit Eikemo, forfattar og kulturarbeidar som i bøkene sine har utforska samtida og den nære fortida både på eit individuelt og eit sosialt plan. Eikemo er festspeldiktar under Dei nynorske festspela i 2018.

Les meir om Marit Eikemo

Nynorsk

Nynorsk

Det nynorske skriftspråket byggjer på norsk folkemål, det vil seie dei tradisjonelle norske dialektane, i motsetnad til bokmål, som har røter i den dansk-norske språktradisjonen. Dei fleste norsktalande nyttar eit språksystem og eit ordtilfang som ligg nærmare nynorsk enn bokmål.

Les meir om Nynorsk

Nynorskpressa i Amerika

Freistnadene på å gi ut reine nynorskpublikasjonar i USA har alle feila, men skjønnlitterære tekstar og debattinnlegg på nynorsk og dialekt vart lenge trykte i fleire norskamerikanske aviser og blad.

Les meir om Nynorskpressa i Amerika

Flyktning

Flyktning

Ein flyktning er ein person som held til utanfor heimlandet sitt på grunn av frykt for forfølging av sosiale, etniske, politiske eller religiøse årsaker. Etter norsk rett har alle som oppfyller flyktningdefinisjonen, rett til opphald her i landet.

Les meir om Flyktning

Dialekt

Dialekt

Dialekt er ein geografisk avgrensa variant av eit språk. Det er gjerne historiske og politiske grunnar til at eitt språksystem blir rekna som språk, medan eit anna blir rekna som dialekt. Det er ein sterk samanheng mellom dialekt og identitet.

Les meir om Dialekt

Gro Holm

Gro Holm

Gro Holm, forfattar frå mellomkrigstida og den første norske kvinna av bondestand som skreiv romanar. I realistiske og halvdokumentariske bøker allierte ho seg med bondekvinnene og kritiserte romantiseringa av det gamle bygdesamfunnet.

Les meir om Gro Holm

Hallvard Heggtveit

Hallvard Gunleikson Heggtveit, lærar, klokkar og kyrkjehistorisk forfattar, var særleg oppteken av haugianismen si rolle i norsk kyrkjehistorie. Han var òg folkeminnesamlar.

Les meir om Hallvard Heggtveit

Nynorsk salmebok

Nynorsk salmebok

Nynorsk salmebok. For kyrkja og heim og møte kom ut i 1925 på forlaget Lunde & Co i Bergen (på tittelbladet står det Bjørgvin). Redaktørar var biskop Peter Hognestad (1866–1931), sokneprest Anders Hovden (1860–1943) og biskop Bernt Støylen (1858–1937).

Les meir om Nynorsk salmebok

Atle Hansen

Atle Hansen

Atle Hansen er ein allsidig og røynd forfattar, journalist, formidlar, musikar og songar. Han skriv bøker og musikk for barn og vaksne og samarbeider ofte med andre kunstnarar.

Les meir om Atle Hansen

Minnesota

Minnesota

Minnesota (indiansk ’himmelblått hav’; forkorta Minn. eller MN), delstat i USA med grense til Canada. Mange norske emigrantar slo deg ned i denne delstaten.

Les meir om Minnesota

Asylsøkjar

Asylsøkjar

Ein asylsøkjar er ein person som har søkt om vern (asyl) i eit land, og som ventar på å få søknaden behandla. Det er Utlendingsdirektoratet som har til oppgåve å behandle asylsøknader.

Les meir om Asylsøkjar

Bob Dylan

Bob Dylan

Bob Dylan, amerikansk tekstforfattar, songar og komponist. I 2016 fekk han nobelprisen i litteratur for å ha skapt nye poetiske uttrykk i den store amerikanske songtradisjonen.

Les meir om Bob Dylan

Norsk

Norsk

Er nynorsk og bokmål to språk eller to former av det same språket? Både språkvitskapleg og språkpolitisk er både «to språk» og «to målformer» moglege svar – men «to målformer» er det offisielle svaret.

Les meir om Norsk

Aasmund Olavsson Vinje

Aasmund Olavsson Vinje

Aasmund Olavsson Vinje, journalist og diktar, var banebrytande ved å gjere landsmålet til eit levande bruksspråk, med avisa Dølen, og han la grunnlaget for ein nynorsk essaytradisjon. Mange av Vinje sine dikt er tonesette, og fleire av dei er blitt folkekjære songar.

Les meir om Aasmund Olavsson Vinje

Ytringsfridom

Ytringsfridom

Ytringsfridom er fridomen for alle til å uttrykkje seg fritt og uhindra. Utan ytringsfridom er ikkje demokrati mogleg. Dei siste åra har det for somme vorte farlegare å ytre seg i mange europeiske land. Satiriske ytringar om islam har ført til fleire terroråtak. Samstundes har ytringsfridomen vorte viktigare som symbol på det frie samfunnet.

Les meir om Ytringsfridom

Høgrepopulisme

Høgrepopulisme er det politiske tankesettet til grupper og parti som står for skarp innvandringsmotstand, elitekritikk og lite rom for mangfald. Høgrepopulistar hevdar at berre dei representerer det sanne folket. Høgrepopulismen fekk eit oppsving i fleire vestlege land i det andre tiåret på 2000-talet. Valsigeren til populisten Donald J. Trump i USA i 2016 skapte uro i heile verda.

Les meir om Høgrepopulisme