Hopp til innhold
Lensmannen i Tolga E Østgaard i 1908. På dette tidspunktet var uniformane lokale og skilte seg ut frå lensmannsdistrikt til lensmannsdistrikt. Foto L Szacinski
Lensmannen i Tolga E Østgaard i 1908. På dette tidspunktet var uniformane lokale og skilte seg ut frå lensmannsdistrikt til lensmannsdistrikt. Foto L Szacinski
X
Innhald

Lensmann

Lensmann, leiaren av politiet i landkommunar.

Lensmann, leiaren av politiet i landkommunar. Utdanninga er den treårige praktisk-teoretiske politiutdanninga ved Politihøgskolen.

Dagens lensmannsembetet har kontinuitet med den historiske lensmannsstillinga, som truleg vart innført i 1270-åra på grunn av den fastare organiseringa av statsadministrasjonen i sysler. Lensmannen skulle kunne fungere for syslemannen/lensherren i alle vesentlege funksjonar. Kvar syslemann skulle ha ein lensmann som normalt skulle vere vald blant gode bønder i lokalsamfunnet. Dette var fordi lensmannen også skulle vere ein lokal tillitsmann i tillegg til å vere ombodsmann for syslemannen, og fordi han skulle fremje ein omsynsfull lokaladministrasjon.

Desse lensmennene er av historikarane også kalla bondelensmenn for å skilje dei frå syslemennene i middelalderens syslemann, som også blir kalla lensmenn i kjeldene. Bondelensmennene vart då dei private tenarane futane i bygdene og hjelpte til med å utføre politioppgåver og drive inn bøter, skattar og liknande. Dei vart tilsette av futen, men allmenta skulle godkjenne dei. Etter innføringa av eineveldet vart lensmannen tilsett av amtmannen og fekk etter kvart ei sentral stilling i lokalsamfunnet.

 
Redigert og omsett frå Caplex, digital utgåve 2000–2006
Einerett for nynorsk utgåve etter avtale med Cappelen Damm 2009
 

Først publisert: 18.05.2016
Sist oppdatert: 27.02.2017