Hopp til innhold
X
Innhald

Asbjørn Dybwad

Asbjørn Dybwad, forfattar, forteljar og radiokåsør, ein tromsøværing som formidla nordnorsk humor til heile landet.

Asbjørn Dybwad var fødd i Tromsø 7. mars 1924 og døydde 31. mai 1973. Han lærte seg forsikringsfaget og reiste nokre år rundt i regionen som forsikringsagent. Samtidig byrja han å skrive. Rundt 1960 etablerte han seg som forfattar og radiokåsør.

Han debuterte i 1964 med Kraftkost og andre historia. Så følgde Møljekalas og andre historia i 1966 og Hemmel og hav i 1972. Dybwad sin sjanger er den munnlege forteljetradisjonen. I sentrum står fiskarbonden, som tek humoren i bruk og fargelegg kvardagsslitet og kampen for utkoma. Som historieforteljar kunne han hauste av forteljingar han hadde høyrt som omreisande forsikringsseljar. Han overdreiv historiene, tilsette burlesk ironi og framførte dei på klingande nordnorsk.

Humoren hans fengde breitt. Han vart ein ettertrakta formidlar som reiste landet rundt og underheldt folk med skrønene sine. I sekstiåra slo han igjennom som radiokåsør i NRK-programmet «Søndagsposten», og radiolyttarar hadde gleda av å møte han att i repriseprogrammet «Gyldne øyeblikk» (2011–14).

Ei meir alvorleg side ved forfattaren kom fram i romanen De skinnhelliges samfunn (1973). Her fortel han om livet i eit fiskevær som vert utarma av sentraliseringspolitikk. Politikarane får sitt pass påskrive, men med humor. I 1972 var han med og stifta Nordnorsk Forfatterlag.

På 2000-talet trekkjer Dybwad framleis publikum. I 2001 laga to skodespelarar ei oppsetjing med tekstar frå Hemmel og hav. Ho vart spela over hundre gonger. I 2006 vart han heidra på Humorfestivalen i Tromsø, og ei oppsetjing av Møljekalas vart synt fram fleire stader i 2016 og 2017. 

Kjelder

Arthur Arntzen: «Ein makalaus storlygar», forord i Asbjørn Dybwad: Møljekalas og andre historia, illustrert av Ulf Dreyer, Oslo 1988. Digital utgåve, nb.no: https://www.nb.no/items/a06624d35a8bddd9e719b38625871d80?page=11&searchText=M%C3%B8ljekalas%20og%20andre%20historia [lesedato 8.3.2019]

Svein Lund. «Nordnorsk litteratur», sveinlund.info, publisert 3.2.2001: http://sveinlund.info/kultur/nnlitt.htm [lesedato 13.1.2019]

Omtale av Nordland Teater si oppsetjing av Møljekalas, an.no: https://www.an.no/vis/kalender/events/30791006 [lesedato 13.1.2019]

Peikarar

Asbjørn Dybwad: Kraftkost og andre historia, nb.no

Først publisert: 08.08.2019
Sist oppdatert: 08.08.2019