Hopp til innhold
X
Innhald

Hans Dahl

Hans Dahl i atelieret sitt i Balestrand. Foto: A. B. Wilse.

Hans Dahl i atelieret sitt i Balestrand. Foto: A. B. Wilse.

Nær ven av Keisar Wilhelm

Hans Dahl (1849-1937) frå Granvin i Hardanger, oppvaksen i Bergen og busett m.a. i Berlin og Balestrand. Slekta stammar frå Naustdal i Eid kommune i Nordfjord. Kunstmålar og «keisarven».
Ættefaren Hans Nøstdahl reiste til Bergen midt på 1700-talet og vart kjøpmann. Han korta ned etternamnet til Dahl.

Nær ven av Keisar Wilhelm

Hans Dahl er den mest kjende av kunstnarane som bygde seg villa i dragestil i Balestrand kring 1900. Han er ikkje minst kjend som ein nær ven av den tyske Keisar Wilhelm II.

Han utdanna seg som offiser, men slutta i det militære i 1873 og utdanna seg som kunstmålar. Dahl busette seg i Berlin i 1888.

Frå ein av sommarfestane på Villa Strandheim. Ukjend fotograf. © Fylkesarkivet.

Frå ein av sommarfestane på Villa Strandheim. Ukjend fotograf. © Fylkesarkivet.

Etter råd frå kunstnarvenen Eilert Adelsteen Normann, bygde Dahl Villa Strandheim i Balestrand i 1893. Dette er ein av dei største villaene i drakestil i bygda. Kvar sommar skipa Hans Dahl til hageball den staselege villahagen, der hans nære ven, keisar Wilhelm II var sjølvskriven gjest.

Hans Dahl busette seg fast i Balestrand frå 1919. Han døydde i bygda, og er gravlagd ved Tjugum kyrkje.

Måla Vestlands-motiv

Hans Dahl måla fjordar og landskap på Vestlandet, oftast bada i sollys, med raudkinna jenter i bunad og folk i robåtar som sentrale motiv. Han fekk stor omsetning på bileta i utlandet. Men samtidige norske kunstkritikarar var ikkje nådige. Dei hadde kring 1900 meir sans for impresjonisme og ekspresjonistiske bilete.

En sommerdag ved fjorden, med motiv frå Balestrand. © Blomqvist Kunsthandel.

En sommerdag ved fjorden, med motiv frå Balestrand. © Blomqvist Kunsthandel.

I fjordgapet. © Blomqvist Kunsthandel.

I fjordgapet. © Blomqvist Kunsthandel.

Det vanskelige valget. © Blomqvist Kunsthandel.

Det vanskelige valget. © Blomqvist Kunsthandel.

Sonen Hans Andreas Dahl og Emma Pastor Normann har «kopiert» den nyromantiske målarstilen til Hans Dahl.

Dahl er magert representert i norske kunstmuseum, men er innkjøpt til fleire museum på Kontinentet og i USA. Frå 1990-talet har bileta til Hans Dahl blitt svært populære i Noreg, og einskilde har vorte omsette for kring ein halv million kroner.

Riddar og professor

Hans Dahl vart utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1902. I 1910 gav keisar Wilhelm II han eit «æresprofessorat» som "kongeleg prøyssisk professor i kunstmåling".

Hans Dahl saman med Keisar Wilhelm II om bord i keisarskipet Hohenzollern. © Fylkesarkivet.

Hans Dahl saman med Keisar Wilhelm II om bord i keisarskipet Hohenzollern. © Fylkesarkivet.

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). Publisert digitalt etter avtale med NRK i 2014. 

I 2021 tek Vestland fylkeskommune ved Fylkesarkivet over innhaldet i Fylkesleksikon for Sogn og FjordaneDette innhaldet blir derfor ikkje lenger oppdatert på allkunne.no. Feil eller manglar som blir melde inn til post(a)allkunne.no, blir registrerte og overleverte til denye eigaren 

Les meir om overtakinga av Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane. 


Sist oppdatert: 01.06.2012