Hopp til innhold
Foto: Lene Aure Hansen/ SV
Foto: Lene Aure Hansen/ SV
X
Innhald

Ole Kopreitan

Ole Andreas Kopreitan, politisk aktivist. Han marsjerte ut av Sosialistisk Folkeparti i 1969, vart i 1971 organisator i folkerørsla mot EF og var i 30 år dagleg leiar for Nei til atomvåpen.

Kopreitan var fødd i Stavanger 19. september 1937 og døydde på Eidsvoll 23. januar 2011. Han voks opp på Hitra og Eidsvoll, tok examen artium ved Eidsvoll landsgymnas og lærareksamen ved Sagene lærarskole. 1963–65 var han leiar for Sosialistisk Ungdomsforbund, den nyskipa  ungdomsorganisasjonen til Sosialistisk Folkeparti (SF), og 1967–69 var han partisekretær i SF. Då SF vart kløyvd i 1969, var han mellom dei som marsjerte ut av landsmøtet, men han heldt avstand til ml-rørsla.
Den største innsatsen gjorde han som aktivist og organisator i grasrotaksjonar og folkerørsler. Frå hausten 1970 arbeidde han i Folkebevegelsen mot norsk medlemskap i EEC, først som friviljug på hovudkontoret, frå 1971 som fast tilsett. Frå 1981 til han døydde, var han dagleg leiar for Nei til atomvåpen. Som organisator hadde han mykje av æra for at desse rørslene voks seg så sterke.
I tidlege år og før han byrja i Nei til atomvåpen, var han aktiv i mange andre aksjonar og tiltak, mellom anna mot apartheid-regimet i Sør-Afrika, mot Vietnam-krigen, mot kjernekraft, for miljøvern. I seinare år var han ofte å sjå på Karl Johans gate i Oslo, der han spreidde aksjonsaviser, brosjyrar og jakkemerke frå ei ombygd barnevogn. Dette var likevel berre ein del av arbeidet hans. Ei av barnevognene er utstilt i Wergelands Hus på Eidsvoll 1814.
Mellom kjenningar gjekk han gjerne under namnet Ole Kopp. Materielt levde han eit sparsamt liv prega av gjenbruk og lågt forbruk. I 2002 vart han heidra med Zola-prisen, utdelt av Foreningen til fremme av sivilt mot.
 
Kjelder
Erik Alfsen: 30 år med NTA. Nei til atomvåpen. Oslo 2009
Erik M. Alfsen mfl. (red): Begynnelsen til slutten på atomvåpnene? Oslo 1997
Jo Bech-Karlsen (red): De Ulydige. Kampskrift til Ole Kopreitan. Oslo 1987
Tor Bjørklund: Mot Strømmen. Kampen mot EF 1961–1972. Oslo 1982
Berge Furre: Vårt hundreår. Norsk historie 1905–1990. Oslo 1991
Finn Gustavsen: Kortene på bordet. Oslo 1979
Knut Kjeldstadli: «Sosialistisk Folkeparti». PaxLeksikon, bd. 6. Oslo 1981
Knut I. Tønsberg (red.) : Det er for sent å være pessimist nå. Oslo 2007
Irene Valvik Vågen: Organisasjonen Nei til atomvåpen 1979–1989. Hovudoppgåve i historie.  Universitetet i Bergen 2002
Stein Ørnhøi: «Ole Kopreitan». Norsk biografisk leksikon, bd 5. Oslo 2002

Først publisert: 01.02.2011
Sist oppdatert: 21.11.2017