Hopp til innhold
X
Innhald

Marta Schumann

Marta Myklebust Schumann vart skjønnlitterær forfattar og kulturarbeidar etter ei lang tenestetid i Televerket.

Marta Schumann var fødd 4. februar 1919 i Valldal på Sunnmøre og døydde 24. april 1994 i Molde. Etter mellomskuleeksamen i Volda i 1935 var ho elev ved rikstelefonen i Ålesund og gjekk deretter på Telegrafskulen i Oslo. Ho arbeidde så i Televerket, først i Bodø i eit år frå 1940, i Hamar frå 1941 i ti år, og i Molde frå 1951 til 1966. Deretter var ho forfattar på heiltid og gav til saman ut ni bøker.
I 1969 debuterte ho med romanen Korset under Skuggefjellet, den første boka i ein trilogi om sunnmørsk bygdemiljø, som går attende til 1700-talet. Verket handlar om kvardagsliv i glede og sorg og ei dramatisk flodbølgje i Storfjorden. Ho var inspirert av Sakarias Ansok, bygdemålet på heimstaden, med ordtilfang frå gamal tid, og lokal forteljartradisjon. Også Sigrid Undsets mellomalderromanar var eit viktig førebilete.
Seinare henta ho idear frå si eiga tid og fabulerte over kva som kunne kome til å skje, mellom anna i romanen Tynn hinne (1986). Med referanse til Tsjernobylkatastrofen same året viser boka eit skremmande scenario om kor sårbart det moderne samfunnet er. Det er fleire allusjonar til Bibelens skrifter om verdas undergang, men det finst òg likskap med sciencefictionlitteratur. Romanen er ein krass teknologi- og sivilisasjonskritikk. I den neste romanen, Utbrot (1989), der flaum og ras trugar eit lite bygdesamfunn, er samhald versus sjølvopphaldsdrift eit viktig motiv.
Schumann skreiv elles noveller og dikt, og ho er representert i ulike antologiar. Det siste verket hennar, diktsamlinga Sky fuglar (1992), tematiserer sorg og tap. Dikta er modernistiske i forma, og språket er enkelt. Schumann gjendikta skodespel til nynorsk for Møre og Romsdal regionteater, og ho markerte seg som kulturarbeidar ved jazzfestivalen i Molde, der ho tok initiativ til «Naustet Vårt», eit forum for lyrikk, visesong og biletkunst.
Schumann fekk Statens treårige arbeidsstipend og garanti-inntekt for kunstnarar. Ho fekk Sunnmørsprisen i 1969, Skjelderup-prisen i 1974, Gyldendals legat i 1980 og Møre og Romsdals fylkeskulturpris i 1983.
Kjelder
Per Amdam: «I lyset fra diktningen», i Pio Larsen (red.): Møre og Romsdal. Bygd og by i Norge. Oslo 1977
Inger Lise Breivik ofl. (red.): Kvinner i nynorsk prosa. Oslo 1980
Astor Furseth: «Storfjordfolkets forfattar. Om Marta Schumann», i Harald H. Rise (red.): 100 år – 100 navn. Ålesund 2000
Jostein Sæbøe: Litteraturen i Romsdal. Frå andre verdskrig til tusenårsskiftet, med bibliografi. Molde 1999
Øystein Rottem: «Marta Schumann», NBL-artikkel. Elektronisk utgåve, snl.no: http://snl.no/.nbl_biografi/Marta_Schumann/utdypning [lesedato 22.12.2011]
Peikarar
Bibliografi i Bibsys

Først publisert: 03.10.2012
Sist oppdatert: 03.10.2012