Hopp til innhold
X
Innhald

Arbeidarlag og streik

Anleggsarbeidarane som budde i brakke 10 fotograferte saman med kokkene i 1923. Ukjend fotograf. Foto frå Bygdebok for Årdal.

Anleggsarbeidarane som budde i brakke 10 fotograferte saman med kokkene i 1923. Ukjend fotograf. Foto frå Bygdebok for Årdal.

Frå to kroner dagen i 1910 steig dagløna på anlegga til åtte kroner i 1917. I tillegg fekk arbeidarane gratis brødmerke frå A/S Tyinfaldene. Dei som hadde mange barn, kunne såleis «tene» meir på brødmerka enn i dagløn. Mange var tilreisande, profesjonelle anleggsbusar og rallarar heilt frå Sverige, men storparten av anleggsstyrken kom frå Årdal.

Øvre Årdal Arbeidsmannsforening vart skipa i 1916 etter initiativ frå ein anleggsbus frå Røros, Peder Jakobsen. Han budde i Solvorn og vart første formann i laget. Foreininga fekk 60 medlemer det første året og skipa til 1. mai-arrangement i 1917.

Dei som drygde lengst med å melde seg inn var årdølene sjølve. Arbeidsmannsforeninga passa på at Tyinfaldene betalte skikkeleg for akkordane, og lønene på Tyin-anlegga låg langt over det folk kunne tene på anna arbeid i Sogn i denne tida. Og skorta det på samarbeidsviljen, vart det streik: Då Tyinfaldene i 1918 nekta å gå med på foreninga sine krav om minsteløn og tariffbetaling, vart det storstreik. Den varte i over eitt år. Ein av grunnane til at den vart så langvarig, var at konflikten høvde godt inn i Norsk Hydro sin uthalingstaktikk for anlegget (sjå: «Årdal vert salderingspost i Hydro»).

Då nedgangstidene kom på 1930-talet, gjorde Arbeidsmannsforeninga ein stor innsats for å hjelpe dei arbeidslause til nytt arbeid.

Les også:

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). Publisert digitalt etter avtale med NRK i 2014. 

I 2021 tek Vestland fylkeskommune ved Fylkesarkivet over innhaldet i Fylkesleksikon for Sogn og FjordaneDette innhaldet blir derfor ikkje lenger oppdatert på allkunne.no. Feil eller manglar som blir melde inn til post(a)allkunne.no, blir registrerte og overleverte til denye eigaren 

Les meir om overtakinga av Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane. 


Sist oppdatert: 15.04.2011