Hopp til innhold
X
Innhald

Årdal vert salderingspost i Hydro

På dette prospektkortet frå 1915 ser vi at nokre av bygningane til A/S Tyinfaldene er komne opp.  Foto: Mittet. Eigar: Per Vetti/Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

På dette prospektkortet frå 1915 ser vi at nokre av bygningane til A/S Tyinfaldene er komne opp. Foto: Mittet. Eigar: Per Vetti/Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Anleggsarbeidet strekte seg over 30 år, og gjekk i rykk og napp. Under skiftande konjunkturar var det Tyin-anlegga som vart salderingsposten då Norsk Hydro kom i pengenaud.

Då 1. verdskrigs braut ut, vart såleis heile arbeidsstyrken i Årdal sagt opp. Hydro prioriterte utbyggjing av dei store fabrikkanlegga i Telemark, og hadde diffuse planar om kva krafta frå Tyin skulle brukast til.

Anortositten i Kinsedal

Under 1. verdskrig var aluminiumsproduksjon mest aktuelt: For å sikre råstoff til slik produksjon både i Årdal og ved andre verk som konsernet ville byggje, kjøpte Hydro rettane til anortositt-felta i Kinsedal aust for Lustrafjorden. Anortositten skulle nyttast til å framstille aluminiumoksyd. Under 1. verdskrig vart det brote ein del stein i Kinsedal som vart levert til eit aluminiumsverk i Sauda. I mellomkrigstida låg drifta nede, men vart teken opp att i 1940 av Norsk Hydro for råstoffproduksjon til eit aluminiumsverk på Herøya ved Porsgrunn.

Seinare starta også okkupasjonsmakta antortosittbrot i Kinsedal i regi av Nordag-selskapet.

På dette biletet frå 2007 ser vi dei tre murhusa til A/S Tyinfaldene som framleis står like ved verksporten i Øvre Årdal. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

På dette biletet frå 2007 ser vi dei tre murhusa til A/S Tyinfaldene som framleis står like ved verksporten i Øvre Årdal. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Les også:

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). Publisert digitalt etter avtale med NRK i 2014. 

I 2021 tek Vestland fylkeskommune ved Fylkesarkivet over innhaldet i Fylkesleksikon for Sogn og FjordaneDette innhaldet blir derfor ikkje lenger oppdatert på allkunne.no. Feil eller manglar som blir melde inn til post(a)allkunne.no, blir registrerte og overleverte til denye eigaren 

Les meir om overtakinga av Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane. 


Sist oppdatert: 18.04.2011