Hopp til innhold
X
Innhald

Landhandlar i Årdal

I dette vesle huset i Seimsdal starta Sigvald Årebru landhandel i 1928. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

I dette vesle huset i Seimsdal starta Sigvald Årebru landhandel i 1928. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

For dei første landhandlarane, sjå:

Kremmarar og gjestgjevarar på Årdalstangen

Det var folk frå dei store og rike slektene i indre Sogn som dreiv handel på Årdalstangen på 1600- og 1700-talet. Slektsnamn som Nagel, Døsen, Ørbech, Teiste, Svabo og Lem går att.

Første kremmarane i Øvre Årdal

Årdal Koparverk starta drifta i fjella kring Øvre Årdal i 1702. Verket hadde smeltehytta og administrasjonen på Farnes.

Sjur Andersson Øren

starta landhandel på Farnes i Øvre Årdal i 1865. - sjå Første kremmarane i Øvre Årdal.

Ola S. Ørens Sønner A/S

- sjå Første kremmarane i Øvre Årdal.

Janbui på Årdalstangen der Jens Kristian Klingenberg og Jan Hille dreiv landlandel. På 1930-talet var det samvirkefilial her. Foto: S. Mørkve. Eigar: Årdal Sogelag.

Janbui på Årdalstangen der Jens Kristian Klingenberg og Jan Hille dreiv landlandel. På 1930-talet var det samvirkefilial her. Foto: S. Mørkve. Eigar: Årdal Sogelag.

Jimmi Klingenberg og Jan Hille

starta landhandel på Årdalstangen i 1903 og dreiv fram til kring 1920. På folkemunne heitte butikken Janbui. Etter det vart huset ei tid nytta av Nedre Årdal Samvirkelag.

Forretningsbygget som Vetti reiste på 1950-talet. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Forretningsbygget som Vetti reiste på 1950-talet. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Ths. A. Vettis Eftf. landhandel

i Øvre Årdal vart starta i 1905 av Thomas Vetti. Før han starta som forretningsmann, hadde han arbeidd som patentførar (fjellførar) i Vest-Jotunheimen for Den Norske Turistforening. I 1918 flytta han inn i nybygg, som seinare vart utvida. I 1938 overtok sønene Torvald og Bartolv butikkdrifta, som m.a. spesialiserte seg på sal av geitost. Forretninga vart i 1995 overteken av Coop og var Prix-butikk til Coop Vest AB la ned i slutten av 2010.

Tyinfaldene med eigen handel

Offerdals landhandel i Øvre Årdal.

Offerdals landhandel i Øvre Årdal.

I samband med at A/S Tyinfaldene starta utbyggjing av kraftanlegg i Øvre Årdal frå 1910, var det mange som starta handel i bygda. Dei fleste dreiv assortert landhandel, men også spesialforretningar m.a. i tobakk, manufaktur og mote såg ei framtid i det planlagde industrisamfunnet som Norsk Hydro ville byggje. Men A/S Tyinfaldene løyste sjølve handelsbrev i 1918 og tok matvarer og andre forsyningar frå eige lager. Selskapet handla såleis svært lite frå lokale kjøpmenn. Då nedgangstidene kom på 1920-talet, gjekk 14-15 av forretningane i Øvre Årdal konkurs eller vart avvikla. Nokre få overlevde krisetida, og er nemnde i dette oversynet.

Kristian Offerdal

frå Feios starta landhandel i Øvre Årdal i 1909. Søstera Andrina tok seinare over og dreiv den som «Offerdals Landhandel». I 1914 sette ho opp stort nybygg. Forretninga vart driven til 1969. (Sjå også Steinindustrien i Ytre Ofredal).

Offerdals Landhandel

- sjå Kristian Offerdal.

Coop Mega i Øvre Årdal. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Coop Mega i Øvre Årdal. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Øvre Årdal Samvirkelag

vart skipa i 1928.

Coop Mega Øvre Årdal

– sjå Øvre Årdal Samvirkelag.

Forretningsbygget til Årebru. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Forretningsbygget til Årebru. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Sigvald Årebru

starta i 1928 landhandel i Seimsdal. I 1951 starta han daglegvareforretning i Øvre Årdal. I dag er denne forretninga driven av Jorun Årebru.

Nedre Årdal Samvirkelag

Nedre Årdal Samvirkelag

vart skipa i 1932 som ei underavdeling av Øvre Årdal Samvirkelag. I 1938 vart butikken på Tangen sjølvstendig selskap.

Coop Prix Årdalstangen

– sjå Nedre Årdal Samvirkelag.

Les meir om: Industri og næring i Årdal

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). Publisert digitalt etter avtale med NRK i 2014. 

I 2021 tek Vestland fylkeskommune ved Fylkesarkivet over innhaldet i Fylkesleksikon for Sogn og FjordaneDette innhaldet blir derfor ikkje lenger oppdatert på allkunne.no. Feil eller manglar som blir melde inn til post(a)allkunne.no, blir registrerte og overleverte til denye eigaren 

Les meir om overtakinga av Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane. 


Sist oppdatert: 08.04.2011