Hopp til innhold
X
Innhald

Målsnes og Skåsheim som futegardar

Målsnes ca. 1900. Ukjend fotograf. © Fylkesarkivet.

Målsnes ca. 1900. Ukjend fotograf. © Fylkesarkivet.

Frå 1530 var det den dansk-norske kongen sie futar som styrde lokalforvaltninga. Dei første 100 åra var Sogn samla i eitt futedøme.

Då budde futen på gardar i Sogndal. Både Stedje, Foss, Rutlin og Kaupanger var i tur og orden futegardar. I 1630 vart det delt. Grensa mellom futedøme i indre og ytre Sogn gjekk mellom Hermanverk og Slinde på nordsida av fjorden og mellom Aurland og Lærdal på sørsida.

Målsnes

Omlag ei mil vest for Balestrand ligg gardane Målsnes. Frå kring 1630 til 1650 eigde futen i Sogn garden Målsnes, men det er uvisst om han budde der. Før den tid var m.a. Mons Målsnes brukar. Han åtte mange gardar kringom i Sogn. Etter at futen var borte i 1650, vart Anders Målsnes brukar. Han var også ein mann med mykje jord - var i mange år lensmann, og dreiv som pengeutlånar.

Skåsheim

Etter tida på Målsnes, fekk futen hand om garden Skåsheim lengre aust, men også her er det uvisst om buten budde sjølv. Her vart det m.a. sett opp herbergehus, fangehus og eit hus der futen kunne lagre landskylda (som bøndene gjorde opp i form av landbruksvarer). Futen Hans Brun disponerte også garden Sande (sjå Sorenskrivar- og kapteinsgarden Sande) i tillegg til Skåsheim. I 1685 flytta futen i Sogn til Flesje (sjå Fute- og offisersgarden Flesje).

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). 

Publisert digitalt etter avtale med NRK 2014.

Artiklane i fylkeleksikonet blir dessverre sjeldan oppdaterte, grunna manglande ekstern finansiering etter at Allkunne tok over artiklane frå NRK. Meld gjerne frå om feil eller manglar til allkunne(a)allkunne.no.


Sist oppdatert: 28.07.2011