Hopp til innhold
X
Innhald

Sorenskrivargardane i Fjaler

Yksnebjør i 1905. © Fylkesarkivet.

Yksnebjør i 1905. © Fylkesarkivet.

Sorenskrivarembeta vart skipa i 1591. Den første sorenskrivaren i Sunnfjord heitte Peder Jørgensen og er nemnt i 1625. Kvar han budde veit ein ikkje sikkert. Men truleg budde han på Fure, som på den tida var futesete.

Åra mellom 1637 og 1649 budde sorenskrivaren Lauritz Mikalson Bugge i Sørbøvåg (sjå: Overklassen budde i Hyllestad), der han eigde gard.

Busett på Yksnebjør

I 1649 busette sorenskrivaren seg i Dale. I 1701 veit ein at sorenskrivar Hans Schwartzkopf eigde garden Yksnebjør i Dale. Han budde på garden til 1727.

Sorenskrivaren hadde tilhald i Førde mellom 1727 og 1745. Då vende sorenskrivaren tilbake til Dale, og vart buande der til 1852, då embetssetet flytta til Førde (sjå: Større offentlege institusjonar i Førde), der det har hatt tilhald sidan.

Den kjende opplysningsmannen og juristen Hans Arentz vart sorenskrivar i Sunnfjord i 1762. Han kjøpte den nedre delen av Dale gard i 1765 og busette seg der. I tillegg åtte Arentz m.a. ein stor del av Steia gard i Dale, der Nikka Vonen seinare dreiv den kjende jenteskulen sin. Arentz vart gjennom inngifte i futeslekta Nagel på Svanøy og ved auksjonskjøp elles, stor jordeigar i ytre Dalsfjorden.

Nils L. Landmark vart sorenskrivar i Sunnfjord, kjøpte han garden Tysse (Storgarden Tysse) og busette seg der i 1809. Han var sorenskrivar til 1852, og sidan har Førde vore sorenskrivarstad.

Steia gard, som Hans Arentz eigde ein del av. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Steia gard, som Hans Arentz eigde ein del av. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). Publisert digitalt etter avtale med NRK i 2014. 

I 2021 tek Vestland fylkeskommune ved Fylkesarkivet over innhaldet i Fylkesleksikon for Sogn og FjordaneDette innhaldet blir derfor ikkje lenger oppdatert på allkunne.no. Feil eller manglar som blir melde inn til post(a)allkunne.no, blir registrerte og overleverte til denye eigaren 

Les meir om overtakinga av Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane. 


Sist oppdatert: 16.11.2011