Hopp til innhold
X
Innhald

Førdehuset

Førdehuset. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK

Førdehuset. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK

Då Førdehuset vart opna i 1976, var det eitt av dei største kulturhusa i Noreg med 12.000 kvadratmeter golvflate. Førdehuset vekte oppsikt langt ut over landegrensene fordi det var det første bygget der ein samla så mange ulike kulturaktivitetar under same tak.

I samband med at Førde vart utpeika som vekstsenter i 1965, starta kommunen planlegging av eit idretts- og samfunnshus. Etter kvart kopla tunge statsinstitusjonar seg på, og ideen om Førdehuset tok form.

Pionérprosjekt

Førdehuset stod ferdig i 1976. Det var teikna av arkitekt Peder Ristesund, og det vart eit pionérprosjekt i regional kultursatsing som vekte internasjonal merksemd. På eit areal på vel 12.000 kvadratmeter, og med felles inngang, kunne ein finne konsert- og utstillingssalar, kino, fylkesbibliotek, Sogn og Fjordane Teater, kunstnaratelier, vevstover, sakralrom for kyrkja, NRKs avdelingskontor, idrettshallar, symjehall. I tillegg vart det bygt to store idrettsbaner utandørs.

Førde Stadion med Førdehuset i bakgrunnen. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Førde Stadion med Førdehuset i bakgrunnen. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Kunstnargrupper

Etter fleire kulturkonferansar, store folkemøte og utgreiingar, gjekk både Riksteatret, Riksgalleriet og Rikskonsertane inn for å etablere lokale kunstnargrupper i Førdehuset.

Første NRK-kontoret i fylket

NRK hengde seg på med Smeland-utvalets framlegg om nærradio i Førde, som etter ein «modningsprosess» enda opp med avdelingskontor og seinare (1979) eige distriktskontor i Sogn og Fjordane; NRK Sogn og Fjordane.

Sogn og Fjordane Teater

Av dei andre kulturelle «desentraliseringsideane» kring Førdehuset var det berre regionteateridéen som vart realisert med Sogn og Fjordane Teater i 1977. Kunstskulen har basert drifta på tilreisande biletkunstnarar som lærarar. Region-musikar-ordninga vart skipa nokre år seinare, og etter ein annan desentralisert modell.

Stor utviding av idrettsdelen

I 1996 vart Førdehuset utvida med 5000 kvadratmeter - m.a. ein storhall for idrett og symjehall med vass-sklie. Sogn og Fjordane Teater fekk eigen teatersal, og Sogn og Fjordane Kunstnarsenter flytta frå kjellarlokale i Røde Kors-bygget til nye utstillingslokale i Førdehuset. Førdehuset er eitt av dei største kulturbygga i landet, med 17.000 kvadratmeter golvflate.

I Førdehuset har det m.a. vore arrangert landskampar i handball. Dette biletet er frå ein kamp mellom Noreg og Ungarn. Foto: Øyvind Torvund, NRK.

I Førdehuset har det m.a. vore arrangert landskampar i handball. Dette biletet er frå ein kamp mellom Noreg og Ungarn. Foto: Øyvind Torvund, NRK.

Les meir om: kulturinstitusjonar i Førde.

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). 

Publisert digitalt etter avtale med NRK 2014.

Artiklane i fylkeleksikonet blir dessverre sjeldan oppdaterte, grunna manglande ekstern finansiering etter at Allkunne tok over artiklane frå NRK. Meld gjerne frå om feil eller manglar til allkunne(a)allkunne.no.


Sist oppdatert: 14.01.2014