Hopp til innhold
X
Innhald

Sjørettar og beiterettar i gamal tid

Sandane, der jølstringane hadde sjørett. Vi ser ein del av Breimsvatnet, og midt på biletet ser vi Byrkjelo og nordenden av Våtedalen. Foto: Cosmin Cosma, NRK.

Sandane, der jølstringane hadde sjørett. Vi ser ein del av Breimsvatnet, og midt på biletet ser vi Byrkjelo og nordenden av Våtedalen. Foto: Cosmin Cosma, NRK.

Frå gamalt av hadde folket i inste Jølstrabygdene sjørettar på Sandane: Gamle brev frå middelalderen fortel at jølstringane hadde fritt tilgjenge til sjøen ved Holvik. Her skulle dei og breimingane ha både naustrett og beiterett for hestane sine.

Tilsvarande rettar finn vi t.d. for folket i innlandbygda Hafslo i sjøbygdene Marifjøra og Solvorn i Luster kommune.

Strid om hestebeite

Også i begge endar av Jølstravatnet – på Skei og Vassenden – var det lagt ut ein bygdealmenning som hestebeite. I lang tid var det strid om kven som hadde eigedomsretten til desse hestebeita. Lenge kravde folk i nedre Jølster- d.v.s. dei som sokna til Ålhus-kyrkja – at dei hadde eigedomsrettar i beitet på Skei.

Striden la seg ikkje før i 1912. Då vart eigedomsretten i hestebeita ordna etter kyrkjesokna: Skei høyrde til Helgheim, og Vassenden til Ålhus.

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). 

Publisert digitalt etter avtale med NRK 2014.

Artiklane i fylkeleksikonet blir dessverre sjeldan oppdaterte, grunna manglande ekstern finansiering etter at Allkunne tok over artiklane frå NRK. Meld gjerne frå om feil eller manglar til allkunne(a)allkunne.no.


Sist oppdatert: 22.12.2010