Hopp til innhold
X
Innhald

Herman Brun - namngjevar til eit bygdesenter

Herman Brun gav namn til Hermansverk og var ordførar1844-1847 og 1849-1851.

Herman Brun gav namn til Hermansverk og var ordførar1844-1847 og 1849-1851.

I 1833 kom Herman Brun frå Bergen og tok over handelen og gjestgiveriet på Njøsasanden. Det var denne «Herman» som skulle gje det nye bygdesenteret namn etter seg sjølv - Hermansverk.

Brun dreiv også handel og gjestgiveri på Hanehaug vest i bygda - sjå: Hanehaug. Brun var ein tiltaksfør mann som også vart ordførar. Det skal ha vore i eit juleselskap hos kjøpmannen at andre lystige karar frå bygda fann på at dei skulle påskjøne den driftige Herman Brun ved å kalle opp det nye «bygdesenteret» kring butikken og kaia etter mannen som hadde skapt det meste der på Njøsasanden. - Alt dette meinte dei var «Hermans verk» - og slik vart bygdesenteret heitande Hermansverk.

I 1851 overlet Herman Brun eigedomane sine til sonen Hans Johannes Brun, men han flytta eit par år seinare til Aurland og starta forretning og gjestgiveri der. Difor tok faren i 1860 tilbake eigedomane på Hermansverk og Hanehaug og dreiv dei til han døydde i 1865. Då tok enkja Engel Brun over og dreiv til ho døydde i 1881.

I 1876 brann dei fleste bygningane til Brun ned, men etter brannen bygde enkjefru Brun m.a. ny tingstove og ei stor handelsbu på kaia. Denne var eit kjent innslag i bygdesenteret heilt til huset vart totalskadd ved ein ny storbrann i 1979 - sjå om Fjordkroa under: Kjøpmanns-greina i familien Knutsen.

Husa til Brun før brannen i 1876.

Husa til Brun før brannen i 1876.

Hermansverk i dag. Forretningsbygget til Herman Brun låg midt på biletet, om lag der Sparebanken Sogn og Fjordane held til i dag. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Hermansverk i dag. Forretningsbygget til Herman Brun låg midt på biletet, om lag der Sparebanken Sogn og Fjordane held til i dag. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Les meir om: Handel og gjestgiveri på Njøsasanden.

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). 

Publisert digitalt etter avtale med NRK 2014.

Artiklane i fylkeleksikonet blir dessverre sjeldan oppdaterte, grunna manglande ekstern finansiering etter at Allkunne tok over artiklane frå NRK. Meld gjerne frå om feil eller manglar til allkunne(a)allkunne.no.


Sist oppdatert: 10.08.2011