Hopp til innhold
X
Innhald

Fagforeningar og Folkets Hus

Folkets Hus på 1930-taket. Foto: Eugene Nordahl-Olsen. Eigar: Hydro/Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Folkets Hus på 1930-taket. Foto: Eugene Nordahl-Olsen. Eigar: Hydro/Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Frå første stund vart industribyen Høyanger den «raudaste» bygda i Sogn og Fjordane.

Rallarar og innflyttarar tok med seg radikale idear, og alt våren 1916 vart den første fagforeninga skipa. Den heitte Høyanger Anleggsarbeiderforening. I september same året vart Høyanger Jern- og Metallarbeiderforening skipa. Også mindre faggrupper som murarar og trearbeidarar organiserte seg i eigne fagforeningar.

1. maitog i Høyanger på 1920-talet.

1. maitog i Høyanger på 1920-talet.

Men alle fagforeningane hadde felles arbeidsgjevar. For å samordne fronten mot verksleiinga og kommunen, skipa fagforeningane i 1916 eit fellestyre. I 1917 starta fagforeningane «Folkekjøkenet» og bygde Folkets Hus. Innvendig var Folkets Hus dekorert av kunstnaren Odd Larsen i aust-europeisk kommuniststil, med raude banner og stjerner, og kommunistkoryfear som Lenin i heroisk positur.

Interiøret i det meir borgarlege ungdomslagshuset Valhall stod som rake motsetninga: I Valhall var veggane prydde av norske heltekongar og målhøvdingar (sjå: Høyanger ungdomslag og ungdomshuset Valhall).

Her og nedanfor ser vi eit utval av dekorasjonane frå Folkets Hus. Dekorasjonane er avfotograferte og heng i kommunehuset i Høyanger.

Her og nedanfor ser vi eit utval av dekorasjonane frå Folkets Hus. Dekorasjonane er avfotograferte og heng i kommunehuset i Høyanger.

Les også:

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). 

Publisert digitalt etter avtale med NRK 2014.

Artiklane i fylkeleksikonet blir dessverre sjeldan oppdaterte, grunna manglande ekstern finansiering etter at Allkunne tok over artiklane frå NRK. Meld gjerne frå om feil eller manglar til post(a)allkunne.no.


Sist oppdatert: 08.09.2010