Hopp til innhold
X
Innhald

Historia til Sogn og Fjordane fylke

Fylkestinget samla i Loen i 1957. Midt i fremste rekkja står fylkesmann Nikolai Schei og Leif Iversen, som seinare var fylkesordførar i mange år. Ukjend fotograf. Eigar: Vågsøy kommune/Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Fylkestinget samla i Loen i 1957. Midt i fremste rekkja står fylkesmann Nikolai Schei og Leif Iversen, som seinare var fylkesordførar i mange år. Ukjend fotograf. Eigar: Vågsøy kommune/Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Dei første styreformene og fogderia

I Gulatingslovene som tok form frå vikingtida (800-1000 e. Kr.) og utover, vart landskapa på Vestlandet delt inn i «fylke»:

Sogn og Fjordane fylke - eit resultat av heimlengt?

I 1763 vart Nordre Bergenhus Amt skipa av dei fire fogderia i Nordfjord, Sunnfjord, Ytre Sogn og Indre Sogn.

Leikanger vert fylkesmannssete

I 1861 vart John Collet Falsen utnemnd til amtmann i Nordre Bergenhus. Han hadde fått vite at garden Nybø på Systrond var ledig.

Fylkestinget 2007-2011. På talarstolen fylkesordførar Nils R. Sandal. Foto: NRK.

Fylkestinget 2007-2011. På talarstolen fylkesordførar Nils R. Sandal. Foto: NRK.

Folkestyre og fylkesting

Det første fylkestinget med valde representar frå alle soknekommunane i Sogn og Fjordane møttest på gjestgjevarstaden Tross i Fjaler den 30. juli 1838.

Utvikling av folkevalde organ og administrasjon

Heilt frå innføringa av formannskapslovene i 1837 og til innføring av direkte val til fylkesting hausten 1975, var fylkestinget samansett av representantar valde av kommunane. Som oftast var det ordføraren som vart valt frå kommunen.

Milestolpar i Sogn og Fjordane fylkeskommune

Dei viktigast hendingane i Nordre Bergenhus Amt - seinare Sogn og Fjordane fylkeskommune - år for år.

Bygginga av Sentralsjukehuset i Førde har ført til mykje strid i Sogn og Fjordane. Sjukehuset vart teke i bruk i 1979. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Bygginga av Sentralsjukehuset i Førde har ført til mykje strid i Sogn og Fjordane. Sjukehuset vart teke i bruk i 1979. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Sjukehusutbygginga i Sogn og Fjordane

Kvar sjukehusa i Sogn og Fjordane skulle plasserast har vore mellom det mest konfliktfylte fylkespolitikarane har handtert.

Skuleutbygginga i Sogn og Fjordane

Det første skuleslaget som Sogn og Fjordane fylke satsa på, var jordbruksskular, drivne med statsstøtte.

Ekspressbåten Fjordprins legg til kai i Flåm. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Ekspressbåten Fjordprins legg til kai i Flåm. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Fylket som skipsreiar og vegbyggjar

I eit landskap som er oppdelt av fjordar og fjell, var det naturleg at fylkestinget frå første dag engasjerte seg sterkt i samferdsle og vegbygging. Her kan du lese historia om Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane og Fjord1.

Norvald Tveit fekk fylkeskulturprisen i 2003.

Norvald Tveit fekk fylkeskulturprisen i 2003.

Fylkeskommunen som kraftprodusent

I 1968 skipa fylkeskommunen sitt eige kraftselskap - Sogn og Fjordane Energi - SFE.

Jernbaneplanane i Sogn og Fjordane

Indresogningane kravde at Bergensbanen skulle byggjast om Lærdal, men tapte. Flåmsbana vart ein slags kompensasjon.

Fylkeskulturkontoret

Fylkeskulturkontoret vart lagt til Førde i 1978 m.a. på grunn av at mange fylkesomfemnande institusjonar hadde sete i Førdehuset.

Fylkeskulturprisen

vart delt ut for første gong i 1980.

Kulturinstitusjonar i fylket

I 2009 vart musea i fylket slegne saman til ei administrativ eining: Musea i Sogn og Fjordane.

I 2013 vart det feira 250-årsjubileum for Sogn og Fjordane som administrativ eining. Foto: Erlend Blaalid Oldeide, NRK.

I 2013 vart det feira 250-årsjubileum for Sogn og Fjordane som administrativ eining. Foto: Erlend Blaalid Oldeide, NRK.

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). 

Publisert digitalt etter avtale med NRK 2014.

Artiklane i fylkeleksikonet blir dessverre sjeldan oppdaterte, grunna manglande ekstern finansiering etter at Allkunne tok over artiklane frå NRK. Meld gjerne frå om feil eller manglar til allkunne(a)allkunne.no.


Sist oppdatert: 24.09.2013