Hopp til innhold
X
Innhald

Soga om Iva Ottesen Frislid og namnet Ivahavet

Moldøen - eller Måløyna - gav namnet til byen. Dette biletet er teke ca. 1950. Då var det bygt molo mellom Sæternes og Moldøen. Foto: Mons Totland. Eigar: Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Moldøen - eller Måløyna - gav namnet til byen. Dette biletet er teke ca. 1950. Då var det bygt molo mellom Sæternes og Moldøen. Foto: Mons Totland. Eigar: Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

I 1750 vart det fødd ein mann frå Heggjabygda i Eid kommune som skulle få ei fargerikt liv som soldat i Kongens klær – og som vart opphavet til stadnamnet Ivahavet – ei grunn vik i Deknepollen:

Åtvara kongen mot komplott

Som ung vart Iva (Iver) Ottesen Frislid utkommandert til militærteneste og hamna saman med ein sambygding i Kongens livgarde i København. Segna seier at dei to nordfjordingane skal ha åtvara kongen mot eit komplott som var sett i scene av dronninga og elskaren hennar, kongerådgjevar og greve Johann Freidrich Struensee. Struensee fall i unåde og vart avretta saman med ein medsamansvoren.

Miste farsarven

Men i København vart Iva alvorleg sjuk – så sjuk at kameraten sende brev heim til Heggjabygda om at Iva var død. Men han var nok for tidleg ute med meldinga: Iva friskna til att og drog heim for å få sin del av farsarven; berre for å oppdage at arven var delt.

Bitter reiste Iva til Bergen, der vener rådde han til å gifte seg med ei velståande enkje i Deknepollen, Inge Monsdotter Uren. Det vert giftarmål, og Iva vart skysskaffar, og fekk dessutan i oppgåve å vere vardevakt for dei militære vardane kring Ulvesundet.

Grunnrik på sild

Ein gong seig det inn enorme mengder sild på den grunne pollen framfor garden til Iva i Pollja. Iva stengde av med ei not, og vart liggjande og ause sild i månadsvis til han ikkje orka meir. Iva vart grunnrik, og bukta har sidan vorte kalla Ivahavet.

Vitne til sjøslag

Ein av sønene til Iva heitte Rasmus. I 1810 var han til fjells og gjette for ulv.Der oppe fekk Rasmus orkesterplass til sjøslaget mellom norske marinebåtar og to engelske fregattar kring Osmundsvåg og Silda – slaget som seinare har vorte kalla «Affæren ved Silden» (sjå dette under Krigshistoria i Vågsøy).

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). Publisert digitalt etter avtale med NRK i 2014. 

I 2021 tek Vestland fylkeskommune ved Fylkesarkivet over innhaldet i Fylkesleksikon for Sogn og FjordaneDette innhaldet blir derfor ikkje lenger oppdatert på allkunne.no. Feil eller manglar som blir melde inn til post(a)allkunne.no, blir registrerte og overleverte til denye eigaren 

Les meir om overtakinga av Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane. 


Sist oppdatert: 21.04.2010