Hopp til innhold
X
Innhald

Bygdedokteren på Tømmerstøl

Det offentlege helsestellet var svært dårleg utbygt i Sogn og Fjordane på 1800-talet. Frå 1802 til 1840 måtte heile Fjordane greie seg med ein distriktslege som budde på Faleide.

Først i 1866 vart Nordfjord delt i tre legedistrikt, og langt inn på 1900-talet måtte fleire kommunar i Nordfjord dele på den eine distriktslegen.

Lokalt helsestell før utdanna legar tok over, vart stort sett dekt av såkalla «kloke koner» og bygdedokterar. I første del av 1800-talet var det særleg Gamle-Ryssdalen - Rasmus J. Ryssdal i Gloppen, Mattis Olson Loen i Stryn, og Mikkel Ivarson Tømmerstøl (1783-1865) frå Reksnes som hjelpte dei sjuke. Tømmerstøl var bonde, og ein kjend bygdedokter.

I 1844 vart han etter søknad frå Davik kommune tilsett som lokal «sårlege», samstundes som Gamle-Ryssdalen vart tilsett i Gloppen. Det var ikkje uvanleg at slike bygdedokterar, og seinare også jordmødrene, lærte seg «å setje koppar» - dvs. å utføre vaksinasjon mot den frykta koppepesten.

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014)
Publisert digitalt etter avtale med NRK 2014


Sist oppdatert: 15.02.2011