Hopp til innhold
 Førde kommunevåpen tre plogjern i sølv mot raud bakgrunn symbol på jordbruk
Førde kommunevåpen tre plogjern i sølv mot raud bakgrunn symbol på jordbruk
Førde sitt kommunevåpen har tre plogjern i sølv mot raud bakgrunn, som eit symbol på jordbruk.
X
Innhald

Førde kommune, Sogn og Fjordane

Nynorsk mediesenter har frå 2004 utdanna ti nynorskbrukande journalistar kvart år. Senteret er ått av NRK og held til i Førde.

Førde kommune, 555 km2, ligg i Sogn og Fjordane, har om lag 11 800 innbyggjarar og grensar i aust til Jølster og Balestrand, i sør til Gaular, i vest til Askvoll og i nord til Naustdal.

I 1896 vart Naustdal skilt ut som eigen kommune. I 1964 vart eit mindre område overført frå Naustdal.

Førde ligg rundt dei inste delane av Førdefjorden og strekkjer seg innover i landet, heilt inn til dei vestlegaste delane av Jostedalsbreen. Det aller meste av busetnaden er i eller ved administrasjonssenteret Førde, som har hatt bystatus sidan 1997. Der er òg busetnad i fleire av dalføra i kommunen. Terrenget vert gradvis høgare mot aust, og der ligg det høgaste punktet i kommunen, Grovabreen, 1636 moh.

Førde har tradisjonelt vore ein jordbrukskommune, og innanfor jordbruket er husdyrhald det viktigaste. I dag er likevel industri, handel og service viktigare næringar, først og fremst i og ved Førde, som er handelssenter for regionen. Industrien i kommunen er variert, med mellom anna næringsmiddel-, verkstad- og trevareindustri. Sentralsjukehuset i Sogn og Fjordane opna i 1979 og er i dag den største arbeidsplassen i Førde. Kulturavdelinga til fylkeskommunen held til i Førde.

galleri

Sunnfjord Museum held til ved Movatnet, aust for Førde sentrum. Museet opna i 1926, har tretti bygningar og er regionmuseum for indre Sunnfjord. Sogn og Fjordane kunstmuseum har to avdelingar i kommunen, Kunstsenteret i Førdehuset og Kunstmuseet på Prestebøen. Regionteateret Sogn og Fjordane Teater vart skipa i 1977 og har base i Førde. Førdefestivalen, ein internasjonal folkemusikkfestival, vart første gongen arrangert i 1990.

Førde kommune fekk prisen Årets nynorskkommune i 2015.

Avisa Firda er den største avisa i kommunen og dekkjer alle kommunane i Sunnfjord. Avisa har hovudkontor i Førde, vart grunnlagt i 1918, kjem ut seks dagar i veka og er redigert på nynorsk. I Førde finst to institusjonar som utdannar nynorskjournalistar: Nynorsk mediesenter og Nynorsk avissenter. Nynorsk mediesenter er underlagt NRK og har utdanna ti radio- og fjernsynsjournalistar i året sidan 2004. I 2013 opna Nynorsk avissenter, som er eigd av Firda Media.

I Førde tok dei første skulane i bruk nynorsk som opplæringsspråk i 1918. Nynorsk liturgi vart røysta inn i 1941, og nynorsk vart tenestespråk i kommunen i 1921. Kommunen har ti grunnskular, og skuleåret 2009/10 har 99,5 % av elevane ved desse skulane nynorsk.

Olve Grotle (H) har vore ordførar sidan 2011.


Artiklar om Førde kommune frå Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane:

Aviser og media i Førde Kjende personar i Førde
Industri og næring i Førde Verd å sjå i Førde
Kyrkjer i Førde Historia i Førde
Samferdsle i Førde Kommunehistoria i Førde
Skular i Førde Krigshistoria i Førde

Kjelder

Nynorsk Faktabok 2005. 2005

Peder Hovdan: Frå folkemål til riksmål. 1928

Dag Juvkam: Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen, Statistisk sentralbyrå. 1999

Store Norske Leksikon, bd. 5. 2005

http://www.forde.kommune.no/

Grunnskolens Informasjonskontor www.wis.no/gsi/tallene

http://www.ssb.no/kommuner/

http://www.wwv.no/

Først publisert: 26.05.2009
Sist oppdatert: 21.04.2016