Hopp til innhold
X
Innhald

Riksveg 15 Måløy-Nordfjordeid

I dag er Riksveg 15 mellom Nordfjordeid og Måløy er i dag brei og fin, men heilt til ut på 1980-talet var strekninga frå Stårheim til Måløy smal, svingete og eit mareritt å køyre for tungtransportsjåførane. Foto: Ottar Starheim, NRK.

I dag er Riksveg 15 mellom Nordfjordeid og Måløy er i dag brei og fin, men heilt til ut på 1980-talet var strekninga frå Stårheim til Måløy smal, svingete og eit mareritt å køyre for tungtransportsjåførane. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Alt i 1890 reiste formannskapa i Selje, Davik og Eid kommunar felles krav om at det måtte byggjast veg frå Ulvesundet og innover mot Stårheim.

- Får halde med rideveg

Bakgrunnen for dette var m.a. at torskefisket på kysten opplevde eit eventyrleg oppsving i desse åra, og folk inne frå fjorden hadde trong for å kome seg til og frå kysten, der mange frå fjordane hadde både sjøbuer og båtbruk.

Men vegnemnda i fylket ville ikkje støtte søknaden frå dei tre Nordfjord-kommunane: - Det fekk halde med ein rideveg på denne strekninga, meinte dei. Men truleg vart det reagert sterkt på dette avslaget, for ikkje så lenge etter gjekk vegnemnda inn for å ta prosjektet med i vegplanen.

Det tok 55 år

Det tok 55 år

Men det vart lagt lite vilje bak dette vedtaket: I staden for ein samla plan for heile anlegget, valde ein delløysingar i form av korte vegstubbar bygdene imellom. Det skulle gå 55 år før riksvegen frå Nordfjordeid nådde heilt fram til Måløysundet. Stårheim-Kjølsdalen vart teke opp som bygdevegprosjekt i 1890, men vart ikkje bygd før i åra 1910–1916. Frå gamalt av hadde det gått enkle bygdevegar mellom bygdene Maurstad, Bryggja og Totland, men då Davik kommune i 1899 søkte om same slag stats- og fylkestilskot som Stårheim-Kjølsdalen hadde fått for å byggje veg frå Bryggja til Almenningen, fekk den avslag.

Ferje frå Haus og Maurstad

Riksvegsambandet vestover frå Kjølsdalen var ferdig til Haus i 1928. Derfrå gjekk det ei båtrute/ferje til Måløy. Sambandet vestover til Maurstad vart gjennombrote i 1938, og fram til vegsambandet vest til Deknepollen var gjennombrote i 1943, gjekk det ferje Maurstad-Måløy.

Krigsveg over fjellet

Etter Måløy-raidet i 1941 sette tyskarane mykje inn på å få vegsamband mellom Nordfjordeid og Måløy. Dei bygde då ein mellombels veg over Almenningsfjellet i Vågsøy. Samanhengande køyresamband mellom Nordfjordeid og Måløy var såleis etablert i 1943. Seinare vart den provisoriske «krigsvegen» over øvste fjellet avløyst av tunnel på 335 meter gjennom toppen i 1950.

Vegen fram til Deknepollen vart offisielt teken i bruk som riksveg i 1945. Siste parsellane på riksvegsambandet Måløy-Nordfjordeid vart offisielt overleverte i 1950.

Les også om ferjesambandet Deknepollen-Måløy.

Måløybrua. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Måløybrua. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Ferjefri

Riksvegen Måløy-Nordfjordeid vart ferjefri då Måløybrua på 1224 meter vart teken i bruk 14. desember 1973 – offisielt opna av kong Olav V 11. juni 1974.

To felt

På 1980-1990-talet er riksveg 15 frå Måløy mot Nordfjordeid utbetra til tofelts veg. Siste parsellen Deknepoll-Almenning vart fullført i 2002. I samband med utbetringa av riksveg 15 vart Krokabergtunnelen på 525 meter og Brunsviktunnelen på 707 meter bygde mellom Almenning og Totland.

Brunsviktunnelen. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Brunsviktunnelen. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). 

Publisert digitalt etter avtale med NRK 2014.

Artiklane i fylkeleksikonet blir dessverre sjeldan oppdaterte, grunna manglande ekstern finansiering etter at Allkunne tok over artiklane frå NRK. Meld gjerne frå om feil eller manglar til post(a)allkunne.no.


Sist oppdatert: 16.04.2010