Hopp til innhold
X
Innhald

Hotel Alexandra

Hotel Alexandra i Loen. Foto: Harald M. Walderhaug. Eigar Hotel Alexandra.

Hotel Alexandra i Loen. Foto: Harald M. Walderhaug. Eigar Hotel Alexandra.

Hotel Alexandra i Loen er ei av dei største reiselivsbedriftene på Vestlandet, og den største i Sogn og Fjordane. Alexandra er den største arbeidsplassen i Stryn kommune. Familien bak luksushotellet i Loen har også bygd to andre hotell i bygda, drive turistrute på Loenvatnet og restaurant ved Kjenndalsbréen, og har elles spela ei sentral rolle i organisering av reiseliv og ruteselskap i Fjordane i fleire generasjonar.

Hotel Alexandra i 1910. Foto: Jens K. Maurseth. Eigar: Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Hotel Alexandra i 1910. Foto: Jens K. Maurseth. Eigar: Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Start i landhandel

Hotel Alexandra vart grunnlagt i 1884 av Anders Markusson Loen. Han hadde i 1868 starta ein liten landhandel ved nausta i Lovika, der han tok inn losjerande i andre høgda. I 1870 bygde han nytt hotell i tre etasjar. Hotellet heitte først Hotel Loen. I 1875 fekk Loen dampskipsanløp, og Anders M. Loen vart ekspeditør og postopnar. Då vegen til Loenvatnet var ferdig 1881, starta han skysstasjon.

Hotel Alexandra måla av Eilert Mehl. Originalen heng i matsalen på hotellet.

Hotel Alexandra måla av Eilert Mehl. Originalen heng i matsalen på hotellet.

Hotellet bytte namn

I 1888 vart hotellet omdøypt til Hotel Alexandra, etter ei britisk prinsesse. Frå 1890 til 1927 leia Anders sin son, Markus Loen, hotellet. Ved utvidingar i 1906 og 1913 fekk hotellet 133 gjestesenger. I 1934 vart det bygd ny fløy i funkisprega stil som braut med den gamle sveitsarstilen. Kapasiteten var no 178 senger.

Utbygd til storhotell

I 1895 kjøpte Hotel Alexandra det konkursråka Kvammes Hotell, som låg like ved, og nytta det som anneks til hovudhotellet. Ved utvidingar i 1906 og 1913 fekk Hotel Alexandra 133 gjestesenger. I 1934 vart det bygd ny fløy i funkisprega stil som braut med den gamle sveitsarstilen. Kapasiteten var no 178 senger. Kjenndalsrestauranten, som hotellet bygde og dreiv, vart øydelagd av Loen-raset i 1936. Då turistvegen heilt inn til Kjenndalen var ferdig i 1938, vart restauranten gjenreist med kapasitet for 400 gjestar. Den vart driven til 1957.

Kjenndalsrestauranten som Hotel Alexandra bygde og dreiv. Dette biletet vart teke i 1925. 11 år etter vart restauranten øydelagd av flodbylgja då Ramnefjelletrasa ut for andre gong. Foto: Jens K. Maurseth. Eigar: Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Kjenndalsrestauranten som Hotel Alexandra bygde og dreiv. Dette biletet vart teke i 1925. 11 år etter vart restauranten øydelagd av flodbylgja då Ramnefjelletrasa ut for andre gong. Foto: Jens K. Maurseth. Eigar: Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Nye eigarar av Kjenndalstova

Restaurantdrifta i Kjenndalen låg nede til Sverre Navelsaker frå Eid kjøpte den gamle restaurantbygningen i 1980. Like etter vart bygget øydelagt av ras, og Navelsaker bygde då ny restaurant der den første restauranten stod nede ved vatnet. Seinare vart drifta teken over av Karin og Gerd Christoph Magenbauer frå Stryn. I 2000 kjøpte Ingvild Tronrud og Jan Ove Hogrenning Kjenndalstova. Dei driv og båttrafikk på Lovatnet, fram til 2013 med «MB Kjendal». Men denne båten vart for liten og hadde for liten fart til å tilfredsstille cruisebåtgrupper. Difor kjøpte dei i 2013 ein tidlegare kanalbåt frå Nederland for 2,9 millionar kroner. Båten kan ta 140 passasjerar og får namnet «Kjenndal II».

MB Kjendal på Lovatnet i 2008. I 2013 vart båten bytt ut med ein tidlegare kanalbåt frå Nederland. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

MB Kjendal på Lovatnet i 2008. I 2013 vart båten bytt ut med ein tidlegare kanalbåt frå Nederland. Foto: Kjell Arvid Stølen, NRK.

Frå sveitsarstil til betong

Hotellet vart utvida mot nord i 1952 og 1957, og i 1962 vart ein stor del av den sveitserprega hotellbygningen riven for å gje plass til nytt høgbygg på sju etasjar. Richard Loen leia hotellet frå 1927 til 1965, då dottera Inger og svigersonen Eivind Grov overtok. Grov har i meir enn ein mannsalder vore ein sentral person i norsk reiseliv med eit stort tal tillitsverv. I 2004 vart han utnemnd til riddar av St. Olavs Orden for innsatsen sin som næringslivsleiar.

Alexandra etter utbygginga i 1957. Eigar av foto: Hotel Alexandra.

Alexandra etter utbygginga i 1957. Eigar av foto: Hotel Alexandra.

Etter utvidingar i 1968-1971 fekk Hotel Alexandra kapasitet på 320 senger. I 1976 fekk hotellet symjebasseng mot vest. 1979 vart trebygget frå 1934 rive for å gje plass til stor utviding m.a. med ny resepsjon, salongar, kongressal og nye møterom mot aust. I tillegg vart det bygd eit stort garasje- og parkeringsanlegg. Hotel Alexandra har elles fått omlagd riksvegen slik at det vart mogeleg å anlegge ein stor hage framfor hotellet, og ved fjorden er det bygt ein stor marina. I 2006 fekk Alexandra ei stor spaavdeling og badeland, og i 2008 vart fasaden på hotellet ombygd m.a. med nye balkongar.

Hotel Loenfjord. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Hotel Loenfjord. Foto: Ottar Starheim, NRK.

To nye hotell i Alexandra-familien

Hotellet bygde på 1970-talet Richards Hotell i Loenbukta. Dette hotellet gjekk med tap, og vart etter ei tid selt ut av Alexandra-konsernet. I 1996 opna Hotel Loenfjord med 122 gjesterom på nabotomta til Alexandra. Mykje av gjestefløyene er bygde av element som hadde vorte nytta i OL-byen på Lillehammer. Dette hotellet er heileigd av Alexandra. Sonen til Inger og Eivind Grov, Richard Grov, gjekk i 1996 inn som hotelldirektør ved Hotel Alexandra.

Richard Grov

Richard Grov

Familiekontrollert hotellkonsern

Hotel Alexandra var eit reint familieeigd selskap fram til 1985, då reiarlaget Bergesen d.y. ASA skaut inn ein større aksjepost. I tillegg kom det inn nye aksjonærar m.a. frå Sunnmøre. I år 2000 kjøpte Grov-familien tilbake Bergesens aksjepost på 27 prosent, og kontrollerer deretter 47 prosent av aksjane. Richard Loens familiegrein kontrollerer i alt 52 prosent av aksjane i Alexandra-konserne.

I 2011 hadde Hotel Alexandra ei omsetning på nær 128 millionar kroner og vel 74.000 gjestedøger.

Inngangspartiet til hotellet. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Inngangspartiet til hotellet. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Store investeringar

På 2000-talet investerte Hotel Alexandra i fleire påbyggingar, ombyggingar og modernisering. Badeanlegget vart oppgradert for mange millionar, m.a. med eit utebasseng og ei stor spaavdeling. I tillegg vart det bygt ein ny romfløy. I 2015 vart det kjent at hotellet skal bruke 85 millionar kroner, m.a. på eit parkeringshus i tre etasjar og eit nybygg på 2000 kvadratmeter over to etasjar med m.a. teksniske rom, vareinntak, kjøle- og fryserom og nytt vaskeri.


Frå resepsjonen. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Frå resepsjonen. Foto: Ottar Starheim, NRK.

206 rom i 2017

Nybygget som det er planen å starte bygginga av mot slutten av 2015 vil frigjere areal som skal brukast til møterom. Det vil og føre til at hotellet får seks nye gjesterom, slik at det i 2017 vil ha 206 gjesterom.

Bassenget som vart bygt i 1974. Seinare er denne avdelinga bygt ut for mange millionar kroner. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Bassenget som vart bygt i 1974. Seinare er denne avdelinga bygt ut for mange millionar kroner. Foto: Ottar Starheim, NRK.

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). 

Publisert digitalt etter avtale med NRK 2014.

Artiklane i fylkeleksikonet blir dessverre sjeldan oppdaterte, grunna manglande ekstern finansiering etter at Allkunne tok over artiklane frå NRK. Meld gjerne frå om feil eller manglar til allkunne(a)allkunne.no.


Sist oppdatert: 17.06.2015