Hopp til innhold
X
Innhald

Sunnfjord distriktslosje av I.O.G.T.

Losje Skålefjell i Stongfjorden. Foto Olai Fauske. Eigar: Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Losje Skålefjell i Stongfjorden. Foto Olai Fauske. Eigar: Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane.

Sunnfjord distriktslosje av I.O.G.T. vart skipa i 1918, men fleire losjar var i arbeid alt kring hundreårsskiftet:

Losje Florø Værn vart den første godtemplarlosjen i fylket då den vart skipa i 1887. Eit felles fråhaldslag, truleg IOGT-losje, for Førde og Jølster vart skipa på 1880-talet. Denne vart seinare delt i fleire lokallag.

Losjane i Sunnfjord talde ved skiping av distriktslosjen i 1918 i alt 1124 medlemer. Utover 1920-talet minka medlemstalet til kring 800. På 1930-talet låg medlemstalet i Sunnfjord-laga kring 850.

Etter andre verdskrig auka medlemstalet sterkt, og toppa seg i 1945 med 1250 medlemer. Barnelosjane var også oppe i over 1000 medlemer i desse første etterkrigsåra. Utover 1950- og 1960-talet gjekk medlemstalet sterkt ned: I 1958 til 418 medlemer, i 1965 293, og i 1967 238 medlemer. (Kjelde: Sunnfjord distriktslosje av I.O.G.T. gjennom 50 år, 1968) Også i Sunnfjord mobiliserte I.O.G.T. sterkt med omreisande folketalarar i samband med dei landsomfemnande folkerøystingane om alkoholforbod i 1915, 1919 og 1926.

- Les meir om dette under Nordfjord distriktslosje av I.O.G.T.. I 1961 samarbeidde I.O.G.T. og D.N. T. i Sunnfjord med Kristenfolkets edruskapsråd om ein kampanje mot rusdrykk med foredrag i skulane og ein stor møteserie.

Nei til dans

Fleire lokale losjar i Sunnfjord bygde eigne lagshus. Mange av leiarane i losjane var folk med røter i den trauste vestlandspietismen, og lagsdrift og tenkjemåte var prega av det. I 1932 avviste såleis distriktslosjen i Sunnfjord eit framlegg frå distriktslosjen i Oslo om å tillate dans i losjelokala.

Frå 1928 vart det skipa til fleire samstemne mellom I.O.G.T. og DNT-laga i Sunnfjord, og laga skipa også til fleire felles kurs i praktisk fråhaldsarbeid.

Hotellplanar i Florø

Sunnfjord-losjane engasjerte seg også i kampen mot nyting av rusdrykk på Fylkesbaatane, og sende i 1946 eit skarpt brev til Fylkesbaat-direksjonen der ein bad om at reglane om forbod mot å drikke alkohol ombord i skipa vart etterlevd.

Hotellplanar i Florø

I sildeåra etter 2. verdskrig tok Florø-losjen «Landkjenning» opp tanken om å få bygd eit fråhaldshotell i Florø. Sunnfjord distriktslosje av I.O.G.T. og Sunnfjord fylke av DNT og fekk skipa eit aksjelag, men det heile enda opp med at det i 1963 vart starta ein kafé med namnet «Varden» i nybygget til Kinn Sparebank.

I.O.G.T.-losjar i Sunnfjord:

  • Losje Florø Værn vart skipa i 1887.
  • Losje Straumgir på Sunde i Førde vart skipa på 1890-talet.
  • Losje Fostbrødrelag i Angedalen i Førde vart skipa på 1890-talet.
  • Losje Frøya i Kalvåg vart skipa i 1895.
  • Losje Våren i Bremanger vart skipa i 1897.
  • Losje Havrók i Bremanger vart skipa i 1898.
  • Losje Landkjenning i Florø vart skipa i 1903.
  • Losje Framtak i Eikefjord vart skipa i 1903, barnelosjen Eikefjord framtid skipa 1929.
  • Losje Dalebuen i Dale vart skipa i 1908.
  • Losje Ørnefjell i Naustdal vart skipa i 1908, barnelosje i 1911.
  • Losje Skålefjell i Stongfjorden vart skipa i 1909.
  • Losje Bjørgja på Skei vart skipa i 1910.
  • Losje Heimtun i Førde vart skipa i 1913, og barnelosjen Solvon i 1918.
  • Losje Sandfjell i Fimlandsgrend, Naustedalen, vart skipa i 1913.
  • Losje Audun Hugleikson i Stardalen vart skipa i 1914.
  • Losje Andror på Kjelkenes, Bremanger, vart skipa i 1914.
  • Losje Seglmerket i Batalden vart skipa i 1914.
  • Losje Moldura i Holmedal vart skipa i 1915, barnelosjen Vår Von i 1916.
  • Losje Fyret på Skorpa i Flora vart skipa i 1916.
  • Losje Vegvisaren i Bygstad vart skipa i 1917.
  • Losje Maritind i Svelgen vart skipa i 1919.
  • Losje Stavangs Von vart skipa i 1921.
  • Losje Jølstra på Eikås vart skipa i 1921.
  • Losje Grimelands minne (- sjå Josef Grimeland) i Naustdal vart skipa i 1929.
  • Losje Bygdevern i Holmesund skipa i ?
  • Losje Askvellir i Askvoll skipa i ?
  • Losje Kinn på Kinn skipa i ?
  • Losje Veten på Tansøy skipa i ?
  • Losje Snønipa i Åmot i Jølster skipa i ?
  • Losje Gaulværingen på Sande skipa i ?
  • Losje Borg i Stardalen vart skipa i 1932.
  • Losje Orkja i Jølster vart skipa i 1933.
  • Losje Vårfjell på Vassenden vart skipa i 1934.
  • Losje Auduns borg på Ålhus vart skipa i 1935.
  • Krinslosje Jølster vart skipa i 1935.
  • Losje Traust på Leitet i Fjaler skipa i 1935.
  • Losje Kveldulv på Kvellestad i Vevring vart skipa i 1935.
  • Losje Atle Jarl i Bygstad vart skipa i 1939.
  • Losje Sundegrend i Førde vart skipa i 1942.
  • Losje Vetlebjørgja i Jølster vart skipa i 1945.
  • Florø Godtemplarungdomslag vart skipa i 1965.

Kjelder

Kjeldeliste til Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Artikkelen er basert på NRKs Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane (2001–2014). 

Publisert digitalt etter avtale med NRK 2014.

Artiklane i fylkeleksikonet blir dessverre sjeldan oppdaterte, grunna manglande ekstern finansiering etter at Allkunne tok over artiklane frå NRK. Meld gjerne frå om feil eller manglar til post(a)allkunne.no.


Sist oppdatert: 09.02.2015