Hopp til innhold

Årdal kommune, Sogn og Fjordane

I Årdal kommune ligg Vettisfossen, den høgaste ikkje-regulerte fossen i landet, med eit fritt fall på 275 meter.

Årdal kommune, 976 km2, ligg i Sogn og Fjordane, har om lag 5600 innbyggjarar og grensar i sør til Lærdal, i vest til Sogndal, i vest og nord til Luster og i aust til Vang i Oppland.

Årdal vart skild ut frå Lærdal i 1860. I 1964 vart eit mindre område ført tilbake til Lærdal, og kommunen har hatt dei same grensene sidan då.

Kommunen har eit svært variert landskap. På begge sider av Årdalsfjorden og Årdalsvatnet stig det bratte fjellsider, og i nord og aust er det fjell på over 2000 meter. Det høgaste punktet i kommunen er det tredje høgaste fjellet i landet, Store Skagastølstind, 2403 moh. Toppen ligg på grensa mellom Luster og Årdal, som er dei to kommunane i landet med størst høgdeskilnad. Delar av kommunen er innanfor grensene til Jotunheimen nasjonalpark, og området rundt Utladalen er landskapsvernområde. Der er to tettstader i kommunen, ein i kvar ende av Årdalsvatnet – Øvre Årdal i nordaust og administrasjonssenteret Årdalstangen i sørvest.

Årdal Hydro Aluminium Ukjend FOtograf Kjelde Trondheim Byarkiv CC BY NC ND 3.jpg?w=600

Øvre Årdal. Ukjend fotograf. Kjelde: Trondheim Byarkiv CC BY NC ND 3.0

Den store arbeidsplassen i kommunen er Hydro Aluminium, som har ein stor fabrikk i Øvre Årdal. Andre viktige verksemder er solcellefabrikken Norsun og dørprodusentern Dooria. I kommunen er det to kraftverk, med ein årleg produksjon på rundt 1,4 TWh.

Frå Øvre Årdal går det veg til Hjelle og vidare til Vetti, som er ein mykje brukt innfallsport til Jotunheimen. Frå Vetti går det sti til botnen av Vettisfossen, som vart freda i 1924.

Sogn Avis dekkjer alle kommunane i Sogn og er den største avisa i kommunen. Avisa kom med det første nummeret i 1983, etter at avisene Sogn og Fjordane og Sogningen/Sogns Avis slo seg saman. Avisa har hovudkontor i Leikanger, kjem ut fem gonger kvar veke og er redigert på nynorsk.

I Årdal tok dei første skulane i bruk nynorsk som opplæringsspråk i 1907. Nynorsk liturgi vart røysta inn i 1915, og nynorsk vart tenestespråk i kommunen i 1921. Kommunen har to grunnskular, og skuleåret 2017/2018 har 100 % av elevane ved desse skulane nynorsk.

Arild Ingar Lægreid (Ap) har vore ordførar sidan 2002.
Kjelder
Ottar Grepstad: Nynorsk Faktabok 2005. 2005
Peder Hovdan: Frå folkemål til riksmål. 1928
Dag Juvkam: Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen, Statistisk sentralbyrå. 1999
Store Norske Leksikon, bd. 15. 2006
Grunnskolens Informasjonskontor http://www.wis.no/gsi/tallene

Først publisert: 08.09.2009
Sist oppdatert: 18.12.2017