Hopp til innhold

Austevoll kommune, Hordaland

Austevoll kommune er ein viktig fiskerikommune og har den største notflåten i landet.

Austevoll kommune, 117 km2, ligg i Vestland fylke (tidlegare Hordaland), har om lag 5200 (2019) innbyggjarar og grensar i sør til Bømlo og Fitjar, i aust til Tysnes og Os, og i nord til Bergen og Øygarden.

I 1886 vart Austevoll skilt ut frå Sund kommune. I 1964 vart den sørlegaste delen av øyane Selbjørn og Huftarøy ført over frå Tysnes. Den sørlege delen av øyane Selbjørn og Huftarøy tilhøyrde Fitjar kommune fram til komunedelinga i 1964.

Austevoll er ein øykommune, med ferjesamband til Sandvikvåg i Fitjar og Krokeide i Bergen. Fem av dei største øyane i kommunen, Selbjørn, Huftarøy, Stolmen, Hundvåkøy og Storekalsøy, er bundne saman med bruer. I alt er det heilårsbusetnad på 9 av dei mange øyane. Det er to tettstader i kommunen, administrasjonssenteret Storebø på Huftarøy, og Bekkjarvik på Selbjørn. Det høgaste punktet i kommunen er Loddo, 243 moh.

Fiske, havbruk og offshore-verksemd er dei viktigaste næringane i kommunen. Det er mykje fiskeoppdrett i kommunen, som òg har to institusjonar knytt til fisket – Austevoll vidaregåande skule (Fiskarfagskulen) og Havforskingsinstituttets akvakulturstasjon. Gardsbruka er små og driv berre med husdyr, mellom anna villsau, ein av dei eldste sauerasane i Europa.

På Stolmen og fleire av dei andre ytre øyane er det gjort funn som viser at området vart busett kort etter at landet vart isfritt for rundt 10 000 år sidan. Like ved ferjekaia på Hufthamar ligg Hufthamartunet, der det eldste huset er ei røykstove frå 1600-talet.

Marsteinen er lokalavis for kommunen og kjem ut ein gong i veka. Avisa vert redigert frå Storebø, og redaksjonsspråket er nynorsk.

I Austevoll tok dei første skulane i bruk nynorsk som opplæringsspråk i 1920. Nynorsk vart tenestespråk i kommunen i 1933. Kommunen har fire grunnskular, og skuleåret 2019/2020 hadde 99,5 % av elevane ved desse skulane nynorsk.

Morten Storebø (H) har vore ordførar sidan 2015.

Kjelder

Nils Georg Brekke (red.): Kulturhistorisk vegbok for Hordaland. 1993

Nynorsk Faktabok 2005. 2005

Peder Hovdan: Frå folkemål til riksmål. 1928

Dag Juvkam: Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen, Statistisk sentralbyrå. 1999

Store Norske Leksikon, bd. 1. 2005

http://www.austevoll.kommune.no

Grunnskolens Informasjonskontor www.wis.no/gsi/tallene

http://www.ssb.no/kommuner/

http://www.wwv.no/

Peikarar

Nils Steinar Våge: «Frå sild til supply. Næringsutvikling i Austevoll frå omkring 1950 til 2012», i Lokalhistorisk magasin nr. 1/2012

Først publisert: 01.09.2009
Sist oppdatert: 27.02.2020