Hopp til innhold

Kvinesdal kommune, Vest-Agder

Kvinesdal er ein sørlandskommune med tette band til USA. Kvart år blir det arrangert ein årleg utvandrarfestival i kommunen.

Kvinesdal kommune, 962 km2, ligg i Vest-Agder og har i underkant av 6000 innbyggjarar. Kommunen grensar til Bygland i nord, Åseral og Hægebostad i aust, Lyngdal og Farsund i sør og Flekkefjord og Sirdal i vest.

I 1963 blei kommunane Fjotland, Feda og Kvinesdal slått saman til det som i dag er Kvinesdal kommune. Administrasjonssenteret i kommunen er Liknes. Busetnaden konsentrerer seg hovudsakleg kring Liknes og tettstaden Feda.

Ved Liknes møtest elvane Litleåna og Kvina, før dei renn ut i Fedafjorden. Gjennom Fedafjorden har kommunen kontakt med kysten. Nord for Liknes er kommunen delt i dei to dalføra Austerdalen, med elva Litleåna, og Vesterdalen, med elva Kvina (Storåna). Det høgaste fjellet er Bergehei, med sine 996 moh.

Industri står for 50 prosent av sysselsetjinga i kommunen (tal frå 2012), følgt av tenesteytande sektor, med 43 prosent. Kvinesdal har tradisjonelt vore ein viktig jordbrukskommune, men denne næringa sysselset berre 7 prosent av innbyggarane (2012).

Det gamle gruvesamfunnet i fjellbygda Knaben vitnar framleis om gruvedrifta som var her mellom 1885 og 1975, med utvinning av molybden, som mellom anna blir brukt til framstilling av våpen. Under andre verdskrigen tok den tyske okkupasjonsmakta kontroll over gruva, som difor blei bomba to gonger av dei allierte.

(Artikkelen held fram under biletet)

Fotografi frå 1966 av Knaben gruver i Gjesdal kommune. Foto: Nasjonalbiblioteket på Flickr.com (No known copyright restrictions/ public domain) (biletnr. NB_KK_WF_169705).

Fotografi frå 1966 av Knaben gruver i Kvinesdal kommune. Foto: Nasjonalbiblioteket på Flickr.com (No known copyright restrictions/ public domain) (biletnr. NB_KK_WF_169705).

Frå slutten av 1800-talet og heilt fram til 1970-åra var det stor utvandring til USA frå Kvinesdal og nabokommunane. Banda til USA er framleis tette, og kvart år blir Kvinesdal utvandrarfestival arrangert ved Sørlandet Utvandrersenter.

Agder Flekkefjords Tidende er lokalavis for kommunane Flekkefjord, Kvinesdal, Sirdal, Lund og Sokndal. Avisa kjem ut tre dagar i veka og blir redigert på bokmål.

I Kvinesdal kommune har 10 prosent av skuleelevane, elevane ved Kvinlog skule, nynorsk som hovudmål (2014). Kommunen har vedteke nøytral målform i administrasjonen, som vil seie at offentlege dokument kan skrivast både på bokmål og nynorsk.

Per Sverre Kvinlaug (KrF) har vore ordførar sidan 2015.

Kjelder

Ottar Grepstad: Nynorsk faktabok 2005. Nynorsk kultursentrum 2005

Peder Hovdan: Frå folkemål til riksmål. Oslo 1928

Svein Løvland: «Sterke bånd til Amerika», Agder Flekkefjords Tidende 11.7.2013: http://avisenagder.no/src/popup.php?page=utskrift&NyhetID=21397 [lesedato 15.1.2015]

Aviskatalogen.no: http://www.aviskatalogen.no/jsf/map/index.jsf, [lesedato 14.1.2015]

Grunnskolens Informasjonssystem (GSI), data om grunnskulane i Noreg, wis.no/gsi: http://www.wis.no/gsi/tallene [lesedato 14.1.2015]

Nettstaden til Kvinesdal kommune:http://www.kvinesdal.kommune.no [lesedato 14.1.2015]

Peikarar

Nettstaden til Kvinesdal kommune

Nettside om Kvinesdal

Først publisert: 28.08.2015
Sist oppdatert: 18.12.2017