Hopp til innhold
X
Innhald

Jon Eikemo

Jon Magne Eikemo er ein folkekjær skodespelar på teater og film. Han har nådd eit stort publikum gjennom fleire einmannsførestillingar, ikkje minst med tekstane til Jakob Sande.

Jon Eikemo er fødd i Åsane (no Bergen) 30. november 1939. Han blei elev ved Statens Teaterhøgskule i 1958 og studerte òg to semester ved Royal Academy of Dramatic Art i London. Han debuterte som skodespelar på Riksteatret, der han var tilsett til 1963. Han var knytt til Fjernsynsteatret i 1963–65, Det Norske Teatret i 1965–67, Nationaltheatret i 1968–69 og 1970–72, Den Nationale Scene i 1969–70 og 1972–75 og Oslo Nye Teater i 1975–78. Frå 1978 har han vore tilsett ved Det Norske Teatret.

Ved Den Nationale Scene spela Eikemo mellom anna tittelrollene i Peer Gynt (1969) og Woyzeck av Georg Büchner (1975). Han har spela i fleire stykke av Bertolt Brecht, mellom anna i tittelrolla i Schweyk i annen verdenskrig (1972) ved Den Nationale Scene og pave Urban 8. i Galileis liv (1984), feltkokken i Mor Courage (1986) og tittelrolla i Puntila (1987) ved Det Norske Teatret.

Eikemo har spela ei rekkje klassiske roller ved Det Norske Teatret, mellom anna Hjalmar Ekdal i Vildanden av Ibsen (1981), Narren i Kong Lear av Shakespeare (1983), tittelrolla i Faust av Goethe (1985), Oronte i Misantropen (1997) og Arnolphe i Hustruskolen (1998) av Molière, tittelrolla i Jeppe paa Bjerget av Ludvig Holberg (1999), Gerhardsen i Bikubesong (2003) og onkel i Lærde damer av Molière (2007). I fleire av desse stykka og som revyskodespelar på ABC-teatret og Chat Noir har Eikemo fått syne det komiske talentet sitt.

Eikemo debuterte som filmskodespelar i De ukjentes marked (1968). Sidan har han spela i ei rekkje filmar, mellom anna i familiefilmane Mormor og de åtte ungene i byen (1977) og Mormor og de åtte ungene i skogen (1979), Orions belte (1985), Karachi (1989) og Forfall (2002). Han har òg hatt markerte roller i fleire fjernsynsproduksjonar, til dømes tittelrolla i Kong Sverre (1978), Adolf Lindström i Kappløpet mot Sydpolen (1985), Hagelin i Vidkun Quisling. Et liv – en rettssak (1988) og Wilhelm Frimann Koren Christie i 1814 (1989).

Eikemo er ein høgt skatta formidlar av diktaren Jakob Sande. I 1979 fekk han spelemannsprisen for ei plate med dikt av Sande. Einmannsførestillinga Jakob Sande & Jon Eikemo, trur eg ... (1991–92) blei ein av dei største suksessane til Det Norske Teatret gjennom tidene.

Han er samfunnsinteressert og har i ulike samanhengar engasjert seg i arbeidet for miljø, rettferd og fred. I samband med EU-striden i 1994 var han aktivt med seg på nei-sida. Ved stortingsvalet i 2009 var han ført opp på lista til Senterpartiet i Oslo.

Som fritidsbonde har han drive slektsgarden i Eksingedalen.

Jon Eikemo har fått ei rekkje prisar, mellom anna teaterkritikarprisen (1991/92) og Norsk kulturråds ærespris (2007).

Kjelder

Svein Erik Brodal: «Jon Eikemo», Norsk biografisk leksikon, bd. 2. Oslo 2000

Jon Eikemo: For open scene. Oslo 1985

Ottar Fyllingsnes: Jon Eikemo. Pokker til kar! Oslo 2009

Leif Mæhle (red.): Det Norske Teatret 75 år. 1963–1988. Oslo 1988

Asgeir Olden: Jon Eikemo ... trur eg. Oslo 1992

Sceneweb: «Jon Eikemo»: http://www.sceneweb.no/nb/artist/7475/Jon_Eikemo-1939-11-30 [lesedato 25.12.2016]

Først publisert: 27.03.2017
Sist oppdatert: 27.03.2017