Hopp til innhold
X
Innhald

Fylkestidende for Sogn og Fjordane

Fylkestidende for Sogn og Fjordane, tidlegare Nordre Bergenhus Amtstidende, var den første avisa i Sogn og Fjordane. Avisa kom ut i Florø og hadde konservativ profil.

Nordre Bergenhus Amtstidende blei oppretta i 1874 i Florø på initiativ frå overrettssakførar Livius Smitt, som budde i byen frå 1868 til 1881. Smitt meinte at dei bergenske avisene dekte amtet dårleg, og etablerte derfor den første avisa i fylket. Avisa kom til å begynne med ut ein gong i veka og blei trykt på ei handpresse. Heilt frå det første nummeret søkte den nye avisa aktivt etter nyhende og bad ordførarar i amtet om å sende inn referat frå kommunestyremøte og liknande. Men responsen var lunken, dei folkevalde kunne greie seg godt utan presseoppslag.

Smitt opna spaltene sine for ordskifte. «Kanaltunnel gjennem Stat» var førstesidesak i avisa 11. september 1874. Innsendaren viste til problema med å passere det vêrharde Stadt og foreslo ein kanaltunnel der Stadhalvøya er på det smalaste ved Mannseidet, slik at «Baade Kystfartøier og mindre Dampskibe kunne gaa derigjennem». Dette skulle koste 400 000 spesidalar. Smitt støtta tanken, men meinte at summen ville bli det tidoble. Han foreslo i staden ein sporvegstunnel gjennom Mannseidet med heis i begge endar, til ein pris av 200 000 spesidalar.

Smitt brukte avisa som eit springbrett til ein politisk karriere. Han blei først ordførar i Florø, og i 1880 blei han vald inn på Stortinget som fast representant, og skulle etter kvart sokne til Høgre. Då overtok kyrkjesongar Elias M. Hole som redaktør. Hole blei styrar ved Amtsskulen i Førde og tok med seg avisa dit i 1887. Fem år seinare var avisa tilbake i Florø.

Nordre Bergenhus Amtstidende var eit organ for partiet Høgre. I april 1921 blei A/S Amtstidendes trykkeri selt til Reidar Angell-Jacobsen, som også redigerte avisa.

Under krigen kom avisa med førebels siste nummer i 1942, under leiing av Sigurd Nybø, fordi «de daværende makthavere krevde at avisen skulle gå aktivt inn for nyordningen, noe som selvsagt var uforenlig med bladets ånd og vilje», står det å lese i avisa då drifta blei teken opp att 22. oktober 1948. Same hausten blei aviskonkurransen ytterlegare skjerpa ved etableringa av ei tredje avis i den vesle kystbyen, Firdaposten.

Dei siste åra blei avisa trykt hos trykkjeriet H. Jensen. I ein annonse 15. mai 1957 kan ein lese at det skal haldast konkursbo-auksjon 26. mai over dette trykkjeriet. Dette blei også slutten på avisa.

Artikkelen er henta frå Hans Fredrik Dahl (red.): «Norsk presses historie 1660–2010», band 4:. Idar Flo (bandred.): «Norske aviser fra a til å». Universitetsforlaget 2010.

Artikkelen er oppdatert av Tom Hetland og publisert digitalt etter avtale med Universitetsforlaget og artikkelforfattar. Prosjektet er delfinansiert av Fritt Ord og Sparebanken Vest.

Først publisert: 11.12.2017
Sist oppdatert: 11.12.2017