Hopp til innhold
X
Innhald

Vort Land

Vort Land var til å begynne med organ for fråhaldsorganisasjonen IOGT. Etter kvart blei banda mellom avisa og organisasjonen lausare, og Vort Land enda som eit blad med oppbyggjelege forteljingar som hovudinnhald.

Avisa Vort Land blei det offisielle organet for International Organisation of Good Templars (IOGT) og kom ut frå 1890. Først ute i redaktørrekkja var Anton Jensen (1890–94), som hadde sin bakgrunn som redaktør og boktrykkjar for Nordre Trondhjems Amtstidende på Levanger. Sidan kom Elling Kristoffersen (1894–95), litteraten og «evighetsstudenten» som hadde hjelpt Schibsted med å etablere Aftenposten, og deretter O.S. Sollied, som sjølv overtok avisa og dreiv henne i ti år frå 1894.

 

Men losjemedlemene i IOGT gav ikkje i seg sjølv tilstrekkeleg grunnlag for ei vekeavis, og avisa søkte lesarar og marknad ut over denne krinsen. Spaltene var prega av alt frå norskdom og kulturkamp til artiklar om tidsmessig barnepleie og kur mot vorter.

 

Heilt harmonisk var likevel ikkje forholdet mellom organisasjonen og avisa. På dei årlege storlosjemøta blei bladsaka ein gjengangar, med stadige forslag om at IOGT skulle begynne å gi ut sitt eige blad, eller kanskje helst ei avis. Vort Land blei kritisert for å vere for sein i vendinga, og for å bruke eit for «kraftig språk». Også frå Møre melde det seg ein konkurrent: Den «pågående og eksplosive» redaktøren for Møre Tidend, ordensbror Chr. Wollnick, ville gjerne overta tilskotet på 500 kroner som Vort Land fekk. Det førte ikkje fram, og Wollnick forlét losjen.

 

Med åra blei samarbeidet mellom IOGT og Vort Land svakare. Tilskotet frå IOGT skrumpa inn, og i 1906 begynte IOGT å gi ut sitt eige blad, Godtemplarbladet. I 1907 måtte Vort Land ta ein pause, og då avisa kom ut på nytt i 1909, nemnde ho ikkje lenger IOGT i tittelhovudet, men oppgav like fullt å vere eit blad for fråhalds- og forbodsrørsla i Noreg. Etter kvart blei fråhaldssaka tona ned, og avisa blei eit organ for filantropisk og kristeleg arbeid, med vekt på å vere eit «familie- og fortællingsblad». Den som no sette sitt preg på avisa, var boktrykkjar, redaktør og søndagsskulelærar Gustav O. Eriksen. Han hadde kjøpt trykkjeriet til Menneskevennen i 1900 og stod som utgivar og redaktør for Vort Land det meste av perioden frå 1909 til nedlegginga i 1918. Eriksen var ved sida av avisgjerninga styrar i søndagsskulen til 1. Metodistmenighet, og vektlegginga hans av familien og av oppbyggjelege forteljingar kom til å prege søndagsskulen så vel som avisa.

Artikkelen er henta frå Hans Fredrik Dahl (red.): «Norsk presses historie 1660–2010», band 4:. Idar Flo (bandred.): «Norske aviser fra a til å». Universitetsforlaget 2010.

Artikkelen er oppdatert av Tom Hetland og publisert digitalt etter avtale med Universitetsforlaget og artikkelforfattar. Prosjektet er delfinansiert av Fritt Ord og Sparebanken Vest.

Først publisert: 08.12.2017
Sist oppdatert: 08.12.2017