Hopp til innhold
X
Innhald

Bjartmar Gjerde

Bjartmar Gjerde, politikar og statsråd for Arbeidarpartiet, kringkastingssjef og arbeidsdirektør. Han var den første olje- og energiministeren i Noreg, frå 1978.

Bjartmar Gjerde var fødd 6. november 1931 i Sande, Møre og Romsdal og døydde 28. november 2009 i Oslo. Gjerde voks opp på eit småbruk på Larsnes på Sunnmøre. Som 16-åring fekk han arbeid i Sunnmøre Arbeideravis, og i 1953 blei han redaktør for AUF-avisa Fritt Slag. Frå 1963 var han sjefssekretær i Arbeidernes Opplysningsforbund.

Gjerde var formann i AUF i 1958–61, sekretær i Arbeidarpartiets stortingsgruppe i 1961–62 og formann i Oslo Arbeidarparti i 1969–72. Han var medlem av sentralstyret i Arbeidarpartiet frå 1972 til 1981. I perioden 1965–69 var han vararepresentant til Stortinget frå Oslo.

Gjerde blei kyrkje- og undervisningsminister i Brattelis regjering i 1971. Korvald-regjeringa tok over etter folkerøystinga om EF hausten 1972, men etter stortingsvalet i 1973 tok Gjerde på nytt over som sjef i Kyrkje- og undervisningsdepartementet. Frå 1976 var han industriminister, og då olje- og energisakene blei skilde ut frå Industridepartementet, blei Gjerde sjef for det nye Olje- og energidepartementet, skipa i januar 1978. Tida som oljeminister inneheldt dramatikk, mellom anna Alexander Kielland-ulukka og den djuptgåande konflikten i samband med utbygginga av Alta-vassdraget.

Hausten 1980 gjekk Gjerde ut av regjeringa. Han var kringkastingssjef i 1981–89 og avslutta yrkeslivet som arbeidsdirektør i åra 1989–95. Dette syner den store breidda i samfunnsoppgåvene han tok på seg. Bjartmar Gjerde hadde ein sterk posisjon i arbeidarrørsla og i dei regjeringane han var medlem av.

Gjerde var medlem av Kringkastingsrådet i 1963–74, Norsk kulturråd i 1965–85 og Voksenopplæringsrådet i 1966–71. I 1989–92 var han medlem av styret for Distriktenes utbyggingsfond.

Kjelder

Egil Helle: «Bjartmar Gjerde», Norsk biografisk leksikon, bd. 3. Oslo 2001

Trond Nordby: Storting og regjering 1945–1985, bd. 1. Oslo 1985

Jostein Nyhamar: Nye utfordringer (1965–1990), bd. 6 av Arbeiderbevegelsens historie i Norge. Oslo 1990

Knut Olav Åmås (red.): Hvem er hvem? Oslo 1994

Statsminister Jens Stoltenbergs minnetale i gravferda til Bjartmar Gjerde, kopi av manuskript først publisert på arbeiderpartiet.no: https://docs.google.com/document/d/1fvrShfg6JIPAigDyYnBI-Xss3rkjPC4sSatkR2ZpJOM/edit?usp=sharing [lesedato 29.9.2012 og 8.6.2017]

Først publisert: 07.05.2013
Sist oppdatert: 07.08.2017