Hopp til innhold
X
Innhald

Redaktørplakaten

Redaktørplakaten vart vedteken i 1953 og vert rekna som ei grunnlov for redaktørgjerninga i norske medium.

Redaktørplakaten er ein avtale som seier kva rettar og plikter ein redaktør har. Etter plakaten er det opp til eigarane å fastsetje grunnsynet som mediet skal målbere, men innanfor dette grunnsynet skal redaktøren kunne leie redaksjonen fritt og uavhengig. For redaktørar er avtalen ei rettesnor, men òg eit dokument å støtte seg til i konfliktar. Redaktørplakaten er ikkje ein del av det ordinære lovverket, men ein frivillig framforhandla avtale.

Redaktørplakaten slår fast at redaktøren skal verne om ytringsfridomen og aldri la seg påverke til å hevde meiningar som går på tvers av eiga overtyding. Redaktøren har det personlege ansvaret for innhaldet i mediet og skal sjølv trekkje seg dersom det oppstår uløyselege konfliktar som gjeld grunnsynet til mediet.

Avtalen kom til som eit samarbeid mellom avisene sin organisasjon (den gongen Norske Avisers Landsforbund, i dag Mediebedriftenes Landsforening) og Norsk Redaktørforening. Avtalen har vorte revidert to gonger, først i 1973 og så i 2004. Grunnlaget er det same, men avtalen har i den nye ordlyden vorte både kjønns- og medienøytral. Med redaktørplakaten å støtte seg til har norske redaktørar ei meir uavhengig rolle i høve til eigarane sine enn redaktørar i mange andre land, til dømes England og USA.

Redaktørane kjempa lenge for å få lovfesta prinsippa i plakaten, og i 2009 kom «Lov om redaksjonell fridom i media». Det heilt sentrale i redaktørplakaten, at redaktøren skal vere uavhengig av eigarar og utgivarar, vart då lovfesta.

Kjelder

Jostein Gripsrud: «Symbol og realitet – om lovfesting av redaktørplakaten», Hubro nr. 2/2007

Guri Hjeltnes: Norsk presses historie 1660–2019, bd. 3: Imperiet vakler 1945–2010. Oslo 2010

Rune Ottosen, Lars Arve Røssland og Helge Østbye: Norsk pressehistorie. Oslo 2012

Norsk Redaktørforening: «Redaktørplakaten», nored.no: https://www.nored.no/Redaktoerplakaten/Redaktoerplakaten

Peikarar

Norsk Redaktørforening: «Redaktørplakaten (nynorsk)», nored.no

Først publisert: 12.04.2019
Sist oppdatert: 23.04.2019