Hopp til innhold
X
Innhald

Mediemangfald

Mediemangfald er eit overordna mål i norsk mediepolitikk. Mangfaldet peikar både mot avsendaren, at det skal vere fleire aktørar som lagar medieinnhald, men og at det skal vere eit mangfald i innhaldet som desse aktørane presenterer.

For at veljarar skal kunne gjere seg opp sjølvstendige meiningar og velje i tråd med det, må omtale og vurderingar av tilhøva i samfunnet kome frå eit mangfald av stemmer. Mediemangfald, som garantist for informasjons- og ytringsfridom, er slik ein føresetnad for eit velfungerande demokrati. Om berre éin medieredaksjon får fortelje om røyndomen, får denne redaksjonen svært stor makt. For dei norske motkulturane har de vore viktig med redaksjonar som fortel om røyndomen sett frå fleire synsstader. I Distrikts-Noreg har lokalavisene vore viktige for mangfaldet og ytringsfridomen.

Med den kraftige veksten i tilgangen på informasjon som internett har ført med seg, finst det ei stor breidde av innhald som kan nå ut til alle. Denne breidda vert til eit reelt mediemangfald berre dersom ho faktisk vert nytta. I ein røyndom der redigerte nyhendemedium er under press, har det meldt seg eit spørsmål om den enkelte mediebrukaren maktar å finne fram i det nye mangfaldet.

To personar sit med kvar sine mobiltelefonar. Foto: Pixabay, fri bruk

Illustrasjonsfoto av to personar med mobiltelefon. Foto: Pixabay. Fri bruk.

I § 100 i Grunnlova heiter det i sjette ledd at «Dei statlege styresmaktene skal leggje til rette for eit ope og opplyst offentleg ordskifte.» Fleire politiske verktøy har vore nytta for å styrkje mediemangfaldet som denne paragrafen føreset. Pressestøtta, innført i 1969, skulle halde oppe mangfaldet av norske aviser. For radio og fjernsyn har konsesjonsordningar vore viktige verkemiddel. Slike ordningar finst på ulike nivå, men det grunnleggjande er at det vert sett krav som fremjar mangfaldet for å få konsesjon til kringkasting. Lovkrava i medieeigarskapslova frå 1997 om spreidd eigarskap i mediesektoren har vore eit anna verkemiddel for å sikre mangfaldet.

Den raske teknologiske utviklinga, endringar i folk sine medievanar og knappare økonomiske rammer for journalistikken har ført med seg ei uro for det norske mediemangfaldet dei siste åra.

Kjelder

Johann Roppen: «Mediestruktur, mediehus og mediemangfold», Arbeidsnotat nr. 56/06, SNF prosjekt 1303. Bergen 2006
Trine Syvertsen: Mediemangfold. Styring av mediene i et globalisert marked. Kristiansand 2004
Benjamin Hernes Vogl: «Fryktar for nynorske aviser», Nationen 5.3.2017
Regjeringa: NOU 2017: 7 Det norske mediemangfoldet – En styrket mediepolitikk for borgerne

Kongeriket Noregs grunnlov, tilgjengeleg på lovdata.no: https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1814-05-17-nn [lesedato 23.11.2018]

Først publisert: 11.04.2019
Sist oppdatert: 02.05.2019