Hopp til innhold
Ottar Grepstad

Nynorsk kulturhistorie

2.10.1849 blir nemninga «landsmål» brukt for første gong, i eit brev til Olaus Vullum frå Ivar Aasen. Ordet blir i 1929 erstatta med «nynorsk» (sjå 10.4.18531.2.1929).

2.10.1936 gir Jon Fatnes ut første nummer av Hallingdølen på Ål i Hallingdal.

2.10.1945 debuterer Alf Prøysen med forteljingane Dørstokken heme på dialekt på Høvik bokhandels forlag.

2.10.2013 vert Ørsta kåra til Årets nynorskkommune.

All verdas språk

2. oktober 1925 overfører den skotske oppfinnaren John Logie Baird dei første fjernsynsbileta i laboratoriet sitt i 22 Frith Street i London. Han bruker den 20 år gamle kontormedarbeidaren William Edward Taynton i etasjen under som motiv, og gråtonebileta av 20-åringen er dei første fjernsynsbileta av ein levande person.

Ut frå sin eigen idé om seeing by telephone har Baird då i fleire år gjort forsøk som viser at dette er mogleg. Baird kontaktar Daily Express for at dei skal skrive om oppfinninga hans. Nyheitsredaktøren blir redd og skal ha sagt: «For God’s sake, go down to the reception and get rid of a lunatic who’s down there. He says he’s got a machine for seeing by wireless! Watch him — he may have a razor on him.»

Den 26. januar 1926 demonstrerer Baird oppfinninga for medlemer av vitskapsinstitusjonen Royal Institution of Great Britain, og 3. juli 1928 demonstrerer han fjernsynsoverføring av bilete i fargar. I fleire land utviklar oppfinnarar liknande løysingar i desse åra.

Gjennom selskapet Baird Television Development Company Ltd. gjennomfører Baird 8. februar 1928 den første transatlantiske fjernsynssendinga. Nokre veker før, 13. januar 1928, er det første fjernsynsselskapet i verda, W2XB, skipa i New York. I 1928 prøver BBC for første gong den nye teknologien, sjølv om den nytilsette kringkastingssjefen John Reith meiner at televisjon ikkje har noka framtid. I 1929 følgjer Télévision-Baird-Natan etter i Frankrike.

Frå 22. august 1932 sender BBC fjernsynsprogram med lyd, og fjernsynet blir med tida det viktigaste og mest verknadsfulle snakkemediet.

Sist oppdatert: 11.08.2020