Hopp til innhold

Eit språk blir til: 1933

1.1. byrjar Vermeldinga for Vestlandet å bruke nynorsk i NRK, til sterke protestar.

3.1. talar Gustav Indrebø på årsmøtet i Vestlandske Mållag i Bergen. I talen kjem han med sterke klagemål mot to personar han meiner har gjort grove brot mot mållova av 1930, telegrafinspektør Schrøder-Nielsen og skattefut Svenke. Dei to krev offentleg tiltale mot Indrebø, og riksadvokaten reiser mortifikasjons- og straffesøksmål (sjå 1934).

5.1.1933 kjem første nummeret av Møre Bygdeblad ut i Brattvåg med L. Hatlehol som redaktør, etter prøvenummer 10.12.1932. Siste nummeret kjem 12.4.1940.

4.3. opnar Komediateatret i Bergen dørene med folkekomedien Bertels gjenvordigheter av Torvald Tu. Administrasjonsspråket er bokmål, men svært mykje av repertoaret blir spelt på dialekt. Komediateatret set opp 180 produksjonar før det er slutt våren 1964.

22.5.1933 kjem første nummeret av Sunnmøringen ut i Sykkylven med Alb. Hovde som redaktør. Siste nummeret kjem 15.3.1934.

24.6. blir lov om NRK sanksjonert. I lova heiter det at bokmål og nynorsk skal vere jamstilte i programtenesta.

1.7. blir Norsk Rikskringkasting skipa.

18.7.1933 kjem første nummeret av Nordfjord Folkeblad ut i Måløy med Per Osdal som redaktør. Siste nummeret kjem 5.1.1952.

21.8. annonserer Noregs Boklag i Den 17de Mai at Tysk-norsk ordbok av J.Fr. Voss no er i sal. Initiativet til dette verket tok Sigurd Blehr og J. F. Voss som studentar i 1908. Dette er den første store ordboka frå tysk til nynorsk (sjå 1927).

6.9.1933 kjem første nummeret av Telemark Dagblad ut i Skien med Reidar Svare som redaktør. Avisa er eit framhald frå Norig, går inn 8.3.1934 og held fram som Noreg, som kjem med siste nummeret 28.5.1935.

15.9. kjem første nummeret av Sunnfjord Tidend ut i Førde med Nils Flom som redaktør. Siste nummeret kjem 128.3.1935.

7.11. vedtek riksprogramrådet for NRK i ei fråsegn at NRK bør følgje den regelen at ”begge målformer så langt råd er, kan bli representert i programmene”.

11.11. debuterer Hans-Henrik Holm med diktverket Jonsoknatt på Gyldendal Norsk Forlag. Boka er illustrert av Frøydis Haavardsholm.

14.11. debuterer Sigurd Kvåle med novellesamlinga Når det blir natt på Olaf Norlis forlag.

25.11. debuterer Tea Kummen med forteljinga Den blå bringeduken på Olaf Norlis forlag.

1.12. gir Det Norske Samlaget ut det tiande og siste bandet med skodespel av William Shakespeare – «Cymbeline», «Vintersoga» og «Stormen». Første bandet med «Kong Jon» og «Rikard III» kom 23.9.1932. Alt er gjendikta av Henrik Rytter, som med dette gjennomfører ein omsetjingsmaraton utan sidestykke i norsk diktekunst. Forlaget feirar verket med fest for gjendiktaren på Hotel Continental i Oslo 30.11.1933 (sjå 1907).

4.12. melder Sunnmøre Tidend at eit prøvenummer av Nynorsk Vikeblad er utgitt med Hans Aarnes som redaktør. Første nummeret er på 32 sider i fire fargar, trykt i 50 000 eksemplar og utgitt i samarbeid med Illustrert Familieblad (sjå 1934). Ei arbeidsnemnd med Torgeir Bjørnaraa, Aslak Torjusson og Hans Aarnes sidan april 1933 arbeidd med finansiering og organisering ut frå eit mål om å skaffe minst 250 000 i aksjekapital og 5000 abonnentar. På kort tid våren 1933 melde over hundre forfattarar seg for å skrive i det nye bladet. Arbeidsnemnda blei oppnemnd av Bondeungdomslaget i Oslo, Noregs Boklag, Noregs Mållag, Noregs Ungdomslag og Norsk Bladmannalag. 

8.12. annonserer Globus-forlaget debutboka av Bjarne Slapgard, biografien Sven Aarrestad. Ein folkeførar


Sist oppdatert: 07.08.2020