Hopp til innhold
Foto: Milan Richter / Cappelen Damm. Med løyve for Allkunne.
Foto: Milan Richter / Cappelen Damm. Med løyve for Allkunne.
X
Innhald

Knut Ødegård

Knut Ødegård, forfattar av meir enn 40 bøker, kulturformidlar mellom Noreg og Island og forkjempar for menneskerettane.

Knut Ødegård er fødd 6. november 1945 i Molde, og bur i Molde og i Reykjavik på Island. Han studerte filologi og teologi ved Universitetet i Oslo (1965–69) og litteratur i Cambrigde. Ødegård var bokmeldar i Aftenposten (1969–2009), forlagssjef i Noregs Boklag (1975–77), fylkeskultursjef i Sør-Trøndelag (1978–84), direktør for Nordens Hus i Reykjavik (1984–89) og kunstnarisk leiar for Nordisk Lyrikkfestival (seinare Nordisk poesifestival), Rolf Jacobsen-dagene 2007–09. Han har vore statsstipendiat sidan 1989 og bokmeldar i Vårt Land (frå 2009).

Ødegård tok initiativ til å starte Bjørnsonsfestivalen i Molde, der han var president 1992–2002 og seinare æresmedlem. Han grunnla Bjørnstjerne Bjørnson-Akademiet i 2003 og var president 2003–14. 

Ødegård debuterte i 1967 med diktsamlinga Drøymaren, vandraren og kjelda. Han skriv innanfor ei tradisjonell realistisk form med eit klangfullt språk og står bak om lag 30 utgivingar. Han har skrive bøker for barn og unge, skodespel, romanar og dokumentarar. Dessutan har han omsett og gjendikta tyske, norrøne, færøyske og islandske tekstar mellom anna av Friedrich Schiller, Einar Már Guðmundsson og Jóhann Hjálmarsson.

I 2013–16 kom firebandsverket Edda-dikt, der Ødegård har gjendikta til nynorsk og kommentert alle eddadikta. 

Knut Ødegård har motteke ei rekkje prisar og utmerkingar, mellom anna Bastian-prisen (1984), Anders Jahres kulturpris (2001), Møre og Romsdal fylkes kulturpris (2009) og Doblougprisen (2011). I 1987 vart han slått til riddar av Den islandske falkeorden, seinare utnemnd til kommandør (1993), og i 2017 fekk han den nest høgaste  graden i Den islandske falkeorden. Han er òg riddar av 1. klasse av Den Kongelege Norske Fortenstordenen (1998). I 2015 vart han som den første nynorskbrukaren vald inn som medlem av Det Norske Akademi for Språk og Litteratur. Ødegård har òg motteke ei rekkje internasjonale litterære prisar, mellom anna den slovakiske Jan Smrek-prisen (2007) og den serbiske prisen The Golden Key of Smederovo (2014). 

Kjelder

Øysten Rottem: Norges litteraturhistorie, bd. 2, s. 290–292. Oslo 1999

Knut Ødegård, forfattarside, cappelendamm.nohttp://www.cappelendamm.no/main/Katalog.aspx?f=7543 [lesedato 20.3.2011]

Peikarar

Øystein Rottem og Lars Roar Langslets: «Knut Ødegård» i Store norske leksikon

Intervju med Knut Ødegård i Dagbladet 18.6.2007

Ødegård heidra av islandsk president, rbnett.no

Først publisert: 01.11.2011
Sist oppdatert: 19.10.2017